Tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh

Hành trình Hà Nội đến Quảng Ninh chủ yếu gắn với xe khách, ô tô riêng hoặc cao tốc đường bộ. Tuy nhiên, du khách sắp tới sẽ có một lựa chọn đầy hấp dẫn: đường sắt. Dự án tuyến đường sắt cao tốc mới giữa Hà Nội và Quảng Ninh đã chính thức khởi công, hứa hẹn mở ra một hình thức dịch chuyển khác nhanh, xanh và sang trọng hơn. Đây cũng là nền tảng để Việt Nam gia nhập xu hướng du lịch đường sắt cao cấp đang phát triển mạnh trên thế giới.

Dài 120,2 km, đi qua Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh, tuyến đường sắt cao tốc này được thiết kế theo tiêu chuẩn quốc tế với đường đôi khổ tiêu chuẩn với vận tốc khai thác tối đa lên tới 350 km/h. Khi đi vào vận hành cuối năm 2028, thời gian di chuyển từ Hà Nội đến Hạ Long giảm từ hơn hai giờ hiện nay xuống chỉ còn khoảng 23 phút. Với thời gian di chuyển này, Hạ Long có tiềm năng trở thành thành phố nghỉ dưỡng cuối tuần của Hà Nội theo cách tương tự như Hakone với Tokyo, hay Lyon với Paris, hứa hẹn thay đổi đáng kể cấu trúc du lịch miền Bắc.

Thay vì những chuyến đi hai ngày một đêm cần lên kế hoạch trước, du khách có thể lựa chọn Hạ Long như một điểm đến ngẫu hứng cho bữa tối bên vịnh, kỳ nghỉ wellness cuối tuần hoặc một ngày nghỉ ngắn giữa tuần. Các khách sạn 5 sao, resort ven biển, tổ hợp giải trí và trung tâm hội nghị tại Quảng Ninh vì thế sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ lượng khách tăng mạnh. Không chỉ Hạ Long, các ga trung gian như Gia Bình, Ninh Xá hay Yên Tử cũng có cơ hội trở thành những điểm dừng du lịch mới. Đặc biệt, khu vực Yên Tử vốn nổi tiếng với du lịch tâm linh và nghỉ dưỡng thiền cũng có thể trở thành một ga đến nghỉ dưỡng là cửa ngõ dẫn vào trải nghiệm du lịch chuyên biệt.

Những tuyến đường sắt cao tốc cũng là chiến lược được nhiều quốc gia quan tâm trong việc thúc đẩy du lịch. Tại Nhật Bản, hệ thống Shinkansen từ lâu không chỉ là biểu tượng công nghệ mà còn là một phần trải nghiệm du lịch quốc gia. Những tuyến tàu cao tốc nối Tokyo với Kyoto, Osaka hay Hokkaido đã làm thay đổi cách du khách khám phá đất nước mặt trời mọc, và hành trình trở thành một phần của kỳ nghỉ. Ở châu Âu, xu hướng này càng rõ nét hơn, với các tuyến cao tốc như TGV của Pháp, Eurostar nối London - Paris - Brussels, hay Frecciarossa tại Ý đã tạo ra một thế hệ du khách ưu tiên tàu hỏa thay vì máy bay cho các chặng ngắn. Không gian ghế rộng, cảnh quan xuyên suốt hành trình, tính đúng giờ và yếu tố bền vững khiến tàu cao tốc trở thành lựa chọn của tầng lớp khách du lịch cao cấp, đặc biệt là nhóm khách muốn trải nghiệm du lịch sang trọng nhưng thư thái.

Sự hồi sinh của du lịch đường sắt toàn cầu không chỉ đến từ tốc độ mà còn từ nhận thức môi trường. Theo nhiều nghiên cứu quốc tế, tàu cao tốc tạo lượng phát thải carbon thấp hơn đáng kể so với hàng không trên cùng quãng đường. Điều này khiến du lịch đường sắt trở thành lựa chọn phù hợp với xu hướng ESG và lối sống du lịch bền vững. Tại Trung Đông, năm 2026 cũng chứng kiến bước tiến tương tự khi Etihad Rail chuẩn bị khai trương dịch vụ chở khách nối toàn bộ bảy tiểu vương quốc UAE, tốc độ lên đến 200 km/h. Các toa tàu được thiết kế theo mô hình du lịch cao cấp với hạng First Class, khu gia đình, hệ thống giải trí và dịch vụ ẩm thực trên tàu.

Sau tuyến Bến Thành - Cần Giờ tại TP.HCM khởi công năm 2025, Hà Nội - Quảng Ninh là dự án thứ hai trong chiến lược phát triển mạng lưới đường sắt cao tốc của VinSpeed. Xa hơn, đây có thể là tiền đề cho một mạng lưới kết nối liên vùng Bắc, Trung và Nam, tạo ra bản đồ du lịch mới cho Việt Nam.