Triển lãm “Kỳ cảnh phiêu du”: Không gian nghệ thuật đa tầng

Triển lãm “Kỳ cảnh phiêu du” tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, mời gọi khách thưởng lãm bước vào không gian giao thoa giữa thiên nhiên, kiến trúc, bản sắc cá nhân và ký ức tập thể.

Nhằm đưa người xem tiếp cận những khía cạnh ít được đề cập trong cuộc sống thường ngày, thế giới nghệ thuật của “Kỳ cảnh phiêu du” gợi lên một hệ tầng ý nghĩa được sắp đặt tinh vi. Ở đó, niềm tin, hành vi và những ranh giới lặng lẽ chi phối cách con người tồn tại.

Đến với triển lãm, cái gọi là “tự nhiên” cũng được bóc tách, dàn dựng công phu. Mọi chuyển động của thực tại đều là một phần của vở diễn. Thông qua thực hành đa phương tiện, các nghệ sĩ đặt vấn đề về “hiện thực” như một cấu trúc luôn ở trong trạng thái “đang hình thành”.

Với loạt tác phẩm sơn mài đậm dấu ấn sơn ta truyền thống, Tôn Thất Minh Nhật không dừng lại ở việc khám phá chất liệu mà còn là thực hành ý niệm. Lấy cảm hứng từ các họa tiết cung đình Huế cùng với rổ đan lát, Minh Nhật kết nối mạch ngầm văn hoá với nhịp sống thường nhật. Quá trình thực hành trải qua nhiều lớp, phủ sơn, mài, đánh bóng, tạo nên bề mặt gợi nhắc những chu trình bào mòn và tái sinh trong tự nhiên. Bề mặt tác phẩm được ví như “kho lưu trữ” hay những tấm gương phản chiếu nhịp điệu của nắng và mưa, của ngày và đêm.

Nối tiếp hàm ý “kho lưu trữ”, loạt tranh lụa Vùng đất hoang vắng của Lê Thuý đề cập đến mối quan hệ giữa con người, đất đai và ký ức trong bối cảnh hậu chiến Việt Nam. Trên nền lụa mỏng, những chi tiết như bề mặt đất nứt nẻ, thảm thực vật khô héo ghi lại vết tích của sự chiếm hữu, bỏ hoang và suy thoái môi trường. Bằng cách xem cảnh quan như một lớp trầm tích, Lê Thúy diễn giải mảnh đất như chứng nhân của lịch sử, đồng thời phản chiếu ham muốn, góc tổn thương cũng như hành trình tái sinh của cộng đồng trên mảnh đất ấy.

Trong khi đó, Duy Mạnh tái diễn ký ức qua tác phẩm gốm Đất Mẹ - Những vết thương hở. Quá trình cắt xẻ, khắc chạm và nung đốt tạo ra các vết rạn, vết rạch trên bề mặt men. Những dấu vết tựa như một dạng “nghi lễ hoá” của vết thương, như hoa văn của bạo lực và tàn tích. Các tác phẩm gốm của Mạnh còn ẩn dụ cho cơ thể cũng như quốc gia – những cấu trúc vật chất chứa đựng chấn thương, đứt gãy và tiếp nối trong cùng một hình thái.

Nguyễn Việt Anh phát triển thực hành của mình như một nghiên cứu về cơ chế kiến tạo không gian, đặc biệt là mối quan hệ giữa hình khối, cấu trúc hình học và khoảng trống trong việc định hình trải nghiệm cảm giác và tâm lý. Thông qua việc trừu tượng hoá các mảnh kiến trúc thành hình khối mô-đun, anh xây dựng những “không gian lai ghép” dao động giữa trật tự tỷ lệ và trực giác sắp đặt. Các tác phẩm gợi mở cách những chuẩn mực kiến trúc hiện đại – từ khung nhà ở đến cấu trúc đô thị – ảnh hưởng tới nhịp độ cuộc sống và thói quen di chuyển.

Trở lại quê nhà Lagi, Hoàng Thiện Phúc tiếp tục chuỗi Dòng chảy thông qua đối thoại đa chất liệu, anh tập trung khai thác Ngưỡng mờ, nơi hình thái của “thực tại” liên tục bị tái lập và chuyển mình một cách siêu thực. Đất đá, dòng chảy và thực vật bản địa được chuyển thể từ bề mặt tranh sang cấu trúc lập thể. Thiện Phúc khám phá không gian đa chiều, nhằm đưa các hình ảnh vượt ra khỏi khung tranh.

Kỳ Cảnh Phiêu Du kiến tạo một “bản đồ” của các khả thể: vừa giàu tính tưởng tượng, vừa phản ánh trải nghiệm thực tế của chúng ta. Triển lãm khuyến khích người xem đắm mình trong những vùng biên giữa cái ‘đang là’ và ‘cái có thể là’.