Sculptural Furniture: Khi Đồ Nội Thất Trở Thành Tác Phẩm Nghệ Thuật

Cái tên nói lên tất cả, "sculptural furniture" - đồ nội thất điêu khắc là những thiết kế nội thất từ tư duy của một nhà điêu khắc, nhưng vẫn đáp ứng nhu cầu công năng. Từ những bộ sưu tập giới hạn hay các gallery thiết kế, những thiết kế này đang dần bước vào không gian sống thực tế của nhiều người dùng trên toàn cầu.

Từ công năng sang trải nghiệm nghệ thuật

Trong phần lớn thế kỷ 20, nội thất được thiết kế xoay quanh công năng, sự tiện dụng và khả năng sản xuất hàng loạt. Tư duy hiện đại đặt ra những chuẩn mực rõ ràng về độ bền, dễ sử dụng, gọn gàng và hợp lý. Tuy nhiên, bước sang thế kỷ 21, nhu cầu về không gian sống có khả năng thể hiện bản sắc cá nhân, gu thẩm mỹ và cảm xúc sống. Bên cạnh đó, nhiều nhà thiết kế chuyển từ tư duy thiết kế thuần chức năng sang cách tiếp cận tích hợp giữa nghệ thuật và công năng, thành quả là một xu hướng nội thất đang "chiếm sóng" toàn cầu - sculptural furniture.

Đằng sau vẻ ngoài nghệ thuật của sculptural furniture là những tiến bộ đáng kể về vật liệu và kỹ thuật sản xuất. Các nhà thiết kế ngày nay không còn bị giới hạn bởi gỗ và kim loại truyền thống. Họ có thêm nhiều lựa chọn về chất liệu như gốm, bê tông, composite hay vật liệu in 3D. Công nghệ uốn cong, in 3D và gia công chính xác cũng cho phép hiện thực hóa những hình khối phức tạp vốn khó đạt được trước đây. Sự kết hợp giữa nghệ thuật và công nghệ này đã giúp sculptural furniture dần bước ra khỏi thế giới đồ nội thất xa xỉ để tiếp cận rộng hơn với thị trường.

Trong các không gian sống cao cấp, sculptural furniture thường được đặt ở vị trí trung tâm, như một tác phẩm nghệ thuật chủ đạo. Những chiếc sofa cong mềm mại, bàn cà phê hình học hay hệ tủ mang tính điêu khắc ngoài việc định hình bố cục không gian cũng giúp tạo cảm giác như đang sống trong một gallery cá nhân. Ở các không gian thương mại như khách sạn, showroom hay studio sáng tạo, sculptural furniture trở thành một phần của câu chuyện thương hiệu, và góp phần xây dựng trải nghiệm, cảm xúc và ấn tượng cho người bước vào không gian.

Vai trò của Milan Design Week

Không thể nói về sculptural furniture mà không nhắc đến Milan Design Week, hay Salone del Mobile, những “thánh địa” của thiết kế nội thất thế giới. Mỗi năm, Milan trở thành điểm hẹn của hàng nghìn thương hiệu, studio và nhà sáng tạo, nơi các xu hướng thiết kế mới nhất được giới thiệu, thử nghiệm và tranh luận. Trong những năm trở lại đây, Milan Design Week chứng kiến làn sóng dịch chuyển rõ rệt từ nội thất thuần công năng sang những thiết kế mang tính biểu đạt cao, được đặt trong các bối cảnh sắp đặt giàu tính nghệ thuật đương đại.

Những ví dụ tiêu biểu có thể kể đến như chiếc bàn Kasane của Gervasoni, do studio Nendo thiết kế. Với cấu trúc chồng tầng gợi liên tưởng đến những lớp sóng mềm mại, Kasane giống như một tác phẩm điêu khắc trừu tượng đặt trong không gian phòng khách.

Moroso, thương hiệu nổi tiếng với tinh thần thử nghiệm, mang đến Clay Armchair, một chiếc ghế gợi cảm giác như được tạo hình trực tiếp từ đất sét, với phần tựa lưng với lớp men bóng nhằm tôn vinh nghệ thuật gốm thủ công truyền thống.

Những thiết kế như Big Squeeze Mirror Ready To Hang - chiếc gương với hình dáng “bóp méo” đầy chủ ý, hay Zeta Stool của Alias do Mario Botta thiết kế, thậm chí Africa Chair của Tacchini, một thiết kế có từ năm 1975, hay các thương hiệu như Louis Vuitton với bộ sưu tập Objets Nomades, Magis, Miniforms hay Humanscale liên tục giới thiệu những thiết kế với hình khối phi truyền thống... tất cả những ví dụ này cho thấy thiết kế nội thất điêu khắc hoàn toàn có thể mang tính biểu tượng nghệ thuật vượt thời gian.

Xu hướng toàn cầu 

Tại London Design Festival, sculptural furniture thường xuất hiện dưới dạng những thiết kế mang tính nghiên cứu và thử nghiệm hình khối rõ rệt. Một ví dụ tiêu biểu là các tác phẩm của Faye Toogood, đặc biệt là dòng ghế và bàn trong chuỗi Assemblage và Roly-Poly, từng được trưng bày tại Somerset House. Những thiết kế này sử dụng hình khối tròn, dày và có phần thô mộc, khiến chúng trông như những tác phẩm điêu khắc nguyên khối hơn là đồ nội thất thông thường. London cũng là nơi Studio Swine giới thiệu nhiều thiết kế nội thất mang tính điêu khắc cao, chẳng hạn như các bàn và ghế làm từ nhựa tái chế hoặc kim loại lỏng, nơi hình dạng được quyết định bởi quá trình vật lý của vật liệu hơn là bản vẽ cứng nhắc.

Với Paris Design Week, sculptural furniture hướng đến trở thành tác phẩm sưu tầm rõ rệt. Tại các không gian như Carpenters Workshop Gallery, những chiếc bàn và ghế của Wendell Castle hay Studio Drift thường được trưng bày như điêu khắc đương đại. Một chiếc bàn không chỉ có mặt phẳng và chân, mà là một cấu trúc liền khối với đường cong phức tạp, bề mặt được xử lý như tác phẩm mỹ thuật. Paris cũng là nơi các thiết kế của Pierre Paulin được tái hiện và trưng bày như di sản thiết kế, nơi mỗi chiếc ghế cong mềm mại trở thành biểu tượng của mối giao thoa giữa nghệ thuật, thời trang và nội thất.

Tại New York Design Week (NYCxDesign), các nhà thiết kế như Fernando Mastrangelo thường giới thiệu những chiếc bàn, ghế và bệ trưng bày làm từ cát, xi măng hoặc vật liệu công nghiệp, với hình khối mang tính kiến trúc rõ rệt, gợi liên tưởng đến điêu khắc tối giản và phản ánh trực tiếp bối cảnh đô thị New York. Ở NYCxDesign, đồ nội thất cũng thường được đặt trong các không gian mở, cho phép người xem bước quanh, chạm và cảm nhận vật thể như đang trải nghiệm một triển lãm nghệ thuật.

Tại Dubai Design Week, sculptural furniture thường mang tính biểu tượng và tương lai rõ rệt. Những thiết kế ghế, bàn và hệ kệ sử dụng kim loại, đá và vật liệu composite được tạo hình như các cấu trúc kiến trúc thu nhỏ. Một số studio Trung Đông giới thiệu những chiếc ghế mang hình dáng gần như tượng đài, nơi người ngồi trở thành một phần của tác phẩm. Hay với Stockholm Design Week, các thiết kế bàn của Formafantasma thường có hình dạng mềm mại, lấy cảm hứng từ tự nhiên, nhưng được xử lý như những khối điêu khắc nhẹ nhàng.