Chiếu sáng không gian: Từ yêu cầu thẩm mỹ đến góc nhìn vị nhân sinh

Không chỉ dừng lại ở khả năng tạo hình cho không gian, thiết kế ánh sáng ngày nay còn được đánh giá qua một khía cạnh ít được đề cập đến: Tác động đến con người không chỉ qua thị giác mà còn qua cơ chế sinh học của cơ thể.

Sự thiếu vắng này mở ra nhu cầu tái định nghĩa vai trò của ánh sáng trong hướng phát triển mới của thị trường tỉ đô, đồng thời là tiền đề cho những chuyển dịch chiến lược từ các doanh nghiệp như CARA Lighting.

Từ “Giải pháp chiếu sáng” đến “Kiến tạo giá trị bằng ánh sáng”

Trong khuôn khổ sự kiện "Creating Values Through Light", CARA Lighting đã chính thức công bố thông điệp thương hiệu mới: Kiến tạo giá trị bằng ánh sáng. Một tuyên ngôn phản ánh mục tiêu dài hạn: Đưa ánh sáng chất lượng cao trở thành một phần thiết yếu của chất lượng sống thay vì một yếu tố mang tính tùy chọn hoặc dễ bị cắt giảm. Thông điệp này cũng đánh dấu bước chuyển chiến lược của CARA Lighting sau hơn 30 năm phát triển từ một đơn vị cung cấp giải pháp chiếu sáng sang đơn vị tập trung vào giá trị mà ánh sáng có thể mang lại cho sức khỏe, cảm xúc và nâng cao chất lượng sống của con người.

Tại sự kiện, chuyên gia thiết kế chiếu sáng quốc tế Martin Klaasen nhấn mạnh ngành chiếu sáng toàn cầu đang dịch chuyển theo hướng đặt con người làm trung tâm, thay vì chỉ tập trung vào công năng hoặc thẩm mỹ. Theo ông, việc bỏ qua yếu tố sinh học trong thiết kế ánh sáng là một trong những hạn chế lớn của cách tiếp cận truyền thống, trong khi các nghiên cứu hiện nay đã cung cấp đủ cơ sở khoa học để tái định nghĩa vai trò của ánh sáng trong không gian sống, làm việc và kinh doanh.

Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra ánh sáng không chỉ ảnh hưởng đến thị giác mà còn có thể tác động trực tiếp đến quá trình sản sinh các hormone trong cơ thể. Cường độ, phổ màu và thời điểm tiếp xúc ánh sáng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chu kỳ ngủ - thức, mức độ tỉnh táo và khả năng tập trung.

Theo National Center for Biotechnology Information, ánh sáng được xem là “zeitgeber” – tác nhân chính điều chỉnh đồng hồ sinh học, quyết định thời điểm cơ thể cần tỉnh táo hay nghỉ ngơi. Việc tiếp xúc với ánh sáng mạnh vào buổi sáng giúp tăng mức độ tỉnh táo và cải thiện hiệu suất nhận thức. Trong khi đó, trải nghiệm ánh sáng xanh vào ban đêm có thể ức chế sản xuất melatonin - một hormone điều hòa giấc ngủ, khiến việc đi vào giấc ngủ trở nên khó khăn hơn. Ngay cả những mức ánh sáng thấp vào ban đêm cũng có thể gây xáo trộn nhịp sinh học, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, tâm trạng và hiệu suất làm việc.

Sự dịch chuyển của CARA Lighting không chỉ mang tính nội tại doanh nghiệp mà còn phản ánh xu hướng thị trường.

Nghiên cứu được công bố trên GE Lighting cũng chỉ ra, ánh sáng có thể ảnh hưởng đến tâm trạng, năng suất làm việc và khả năng tập trung. Thực tế cho thấy, nhiều không gian được thiết kế chiếu sáng rất đẹp nhưng người sử dụng lại cảm thấy khó thư giãn, thậm chí mệt mỏi hoặc không muốn lưu lại lâu hơn. Điều này cũng lý giải vì sao cùng một không gian, chỉ cần thay đổi ánh sáng có thể tạo ra cảm giác hoàn toàn khác.

Ngành chiếu sáng đang chuyển từ định tính sang định lượng, từ yếu tố thuần kỹ thuật thành phần không thể thiếu của hệ sinh thái trải nghiệm và sức khỏe. So với các thị trường phát triển, quan điểm ánh sáng lấy con người làm trung tâm tại Việt Nam vẫn ở giai đoạn sơ khai. Tuy nhiên, có khá nhiều yếu tố cho thấy tiềm năng của thị trường này, bao gồm: sự gia tăng của các dự án bất động sản cao cấp, nhu cầu nâng cao trải nghiệm trong các ngành dịch vụ và nhận thức ngày càng rõ hơn về sức khỏe và môi trường làm việc của người tiêu dùng.

Nghiên cứu từ Imarc Group cũng chỉ ra, sau giai đoạn tăng trưởng ổn định đạt mốc 626 triệu USD vào năm 2025, thị trường chiếu sáng Việt Nam trong thập kỷ tới sẽ cán mốc 1,4 - 1,9 tỉ USD với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) đạt hơn 10%. Trong đó, phân khúc dự kiến tăng trưởng mạnh mẽ nhất chính là chiếu sáng như một phần của trải nghiệm và sức khỏe.

Nếu trước đây, ánh sáng được xem là lớp hoàn thiện cuối cùng của thiết kế, thì hiện tại, nó đang trở thành một hạ tầng nền tảng – tác động trực tiếp đến cách con người sống, làm việc và cảm nhận. Trong bối cảnh đó, khả năng “kiến tạo giá trị bằng ánh sáng” thông qua các hệ giải pháp được dự báo sẽ trở thành yếu tố phân hóa quan trọng giữa các doanh nghiệp trong ngành.

"Tạo giá trị bằng ánh sáng” trở thành một hệ giải pháp

Cũng tại sự kiện, CARA Lighting lần đầu tiên hệ thống hóa và giới thiệu HCL by CARA - giải pháp chiếu sáng lấy con người làm trung tâm, được phát triển dựa trên nền tảng khoa học về nội tiết tố và những yếu tố từ ánh sáng có thể gây căng thẳng cho con người. Cụ thể là cách ánh sáng ảnh hưởng đến quá trình sản sinh các nội tiết tố như: Melatonin (hỗ trợ giấc ngủ), Cortisol (duy trì sự tỉnh táo), Serotonin (tạo cảm giác tích cực) và Dopamine (hỗ trợ tập trung)...

Thay vì bắt đầu từ thiết bị hay hiệu ứng, HCL by CARA bắt đầu từ câu hỏi: con người sống và làm việc trong không gian này như thế nào, trạng thái sinh học nào cần hỗ trợ và ánh sáng cần điều chỉnh ra sao để tối ưu trải nghiệm?

Bước đầu giải pháp HCL là loại bỏ yếu tố gây căng thẳng, tạo cảm giác lo âu, lo lắng, lo sợ thường gặp do ánh sáng gây ra: Ánh sáng xanh, chói, thiếu sáng hoặc bóng. Sau đó, ánh sáng được điều chỉnh tiệm cận với chu kỳ tự nhiên nhằm mang lại trạng thái dễ chịu, giúp con người sống vui khỏe, hạnh phúc hơn.

Hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chiếu sáng, CARA Lighting thấu hiểu mối quan hệ giữa ánh sáng và phản ứng sinh học cơ thể người, từ đó phát triển hướng tiếp cận khác: Đặt con người ở vị trí trung tâm của mọi quyết định chiếu sáng. Điểm khác biệt CARA Lighting muốn nhấn mạnh qua sự kiện này không nằm ở công nghệ hay thiết bị, mà là cách nhìn nhận lại vai trò của ánh sáng trong mối tương quan với con người, từ đó phát triển các giải pháp hướng đến việc tạo ra giá trị thực cho người sử dụng.

Trên thực tế, CARA Lighting đã áp dụng nguyên lý chiếu sáng này trong các công trình nhà ở, văn phòng, nhà hàng, khách sạn và không gian bán lẻ suốt nhiều năm qua. Tại không gian nhà ở, HCL by CARA hướng đến việc hỗ trợ giấc ngủ, giảm căng thẳng và tạo môi trường gắn kết gia đình. Tại các nhà hàng và cửa hàng, giải pháp này giúp kéo dài thời gian lưu lại của khách hàng, tác động tích cực đến trải nghiệm và hiệu quả kinh doanh. Tại văn phòng, ánh sáng được thiết kế nhằm duy trì năng lượng làm việc suốt ngày dài mà không gây kiệt sức.

HCL by CARA là một trong những giải pháp mở đầu cho triết lý “kiến tạo giá trị bằng ánh sáng” của CARA Lighting.

Là giải pháp chiếu sáng quan tâm đến tâm trạng, cảm xúc, sức khỏe và hành vi của con người, HCL by CARA mở ra cuộc đối thoại mới trong ngành chiếu sáng và các công trình hiện nay: Ánh sáng có thể làm được nhiều hơn những gì chúng ta vẫn nghĩ nếu bắt đầu từ con người. Khi có thể tác động đến hành vi, trải nghiệm và hiệu suất, ánh sáng sẽ trở thành một phần của chiến lược vận hành, thay vì là yếu tố phụ trợ.