Mauritius - “Viên ngọc xanh” khác biệt của châu Phi
Trái với hình dung về những hoang mạc khô cằn thường thấy lục địa đen, Mauritius - đảo quốc nhỏ bé nằm ở phía tây nam Ấn Độ Dương lại được tạo hóa ưu ái tặng thưởng những bãi biển quyến rũ, những đầm phá ngọc lam lấp lánh và những cánh rừng nhiệt đới mỡ màng. Chính cảnh quan thiên nhiên độc đáo ấy đã khiến đại văn hào Mark Twain nhận định thiên đường thực chất chỉ là “bản sao” của xứ sở này.
Bên cạnh đó, nơi đây còn nổi bật với nền kinh tế phát triển thịnh vượng, thậm chí là số ít quốc gia có mức sống cao hàng đầu châu Phi. Đặc biệt, dù dân số chỉ rơi vào khoảng 1,3 triệu người, Mauritius lại sở hữu một bản sắc đa văn hóa rõ nét, nơi nhiều cộng đồng cùng chung sống thuận hòa. Ở đó, người dân có thể sử dụng linh hoạt nhiều ngôn ngữ như tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Trung và cả tiếng Hindi.
Vì vậy, Mauritius tựa như một khúc hoan ca ngọt ngào - nơi biển cả, khát vọng vươn lên và tinh thần cởi mở văn hóa cởi mở cùng hòa nhịp.
Những bãi biển trác tuyệt
Được bao bọc bởi rạn san hô dài hơn 150km nên biển cả nơi đây luôn hiền hòa, chỉ có những vịnh nhỏ bình yên ôm lấy dải cát trắng phau trải dài hơn 300km. Ngoài ra, khí hậu ôn hòa quanh năm càng khiến Mauritius trở thành lời mời gọi khó khước từ với những bước chân xê dịch.
Ẩn sâu dưới làn nước phẳng lặng là cả một mê cung ngồn ngộn sức sống. Hệ thống rạn san hô lớn thứ ba thế giới của Mauritius nuôi dưỡng hơn 1.000 loài cá đủ màu sắc sặc sỡ, trong đó có khoảng 35 loài chỉ tồn tại duy nhất ở vùng đất này. Song song là hệ thống rừng ngập mặn ngầm đóng vai trò nuôi dưỡng các loài sinh vật biển, đặc biệt là cá non và các loài đặc hữu. Ở đó, bốn bề của hòn đảo đều như một nét vẽ riêng, góp phần hoàn thiện bức tranh thiên nhiên sinh sắc ấy.
Phía Bắc Mauritius làm mê hoặc lòng người bởi vẻ đẹp thơ mộng, nơi những vịnh nhỏ kín gió nép mình sau hàng dừa xanh rì và thảm thực vật tốt tươi. Khu vực này cũng tập trung nhiều tiện ích du lịch nhất.
Trong đó, vịnh Grand Baie được xem là “trái tim” của hòn đảo. Tại đây, du khách có thể trải nghiệm nhiều hoạt động lý thú như lặn ngắm san hô, bay dù lượn, lướt ván buồm; ghé chợ Grand Baie Bazaar để mua quà lưu niệm, vải vóc và thủ công mỹ nghệ địa phương, hay dạo bước dọc đại lộ La Croisette để chiêm ngưỡng hàng loạt cửa hàng thời trang và trung tâm mua sắm sầm uất.
Trái lại, bờ Nam của Mauritius lại mang diện mạo khá gai góc. Không có rạn san hô che chắn, sóng biển nơi đây đêm ngày cuồn cuộn ập vào những vách đá núi lửa đen huyền bí và ghềnh đá dựng đứng. Xen giữa địa hình gồ ghề ấy là những bãi cát rộng lớn, trong khi đó, vài làng chài nhỏ nằm rải rác dọc bờ biển càng tô đậm hơn vẻ đẹp nguyên bản của thiên nhiên.
Khu vực này ghi dấu với Công viên Hải dương Vịnh Xanh - điểm đến được National Geographic vinh danh trong top 21 bãi biển ngoạn mục nhất hành tinh. Nơi đây sở hữu hệ sinh thái đa dạng với hơn 50 loài san hô cùng hơn 70 loài cá nhiệt đới như cá hề, cá vẹt, cá bướm, cá thiên thần… Nhờ độ sâu lý tưởng và tầm nhìn dưới nước lên đến 30m, danh thắng này được xem là một trong những điểm lặn ống thở tốt nhất trên đảo. Ngoài ra, du khách cũng có thể trải nghiệm thuyền đáy kính để quan sát thế giới đại dương sống động tại đây. Với những người ưa cảm giác mạnh, Công viên Vịnh Xanh còn mang đến nhiều hoạt động ngoài trời như lướt ván phản lực, lái mô tô nước…
Phía đông lại được xem là điểm ngắm bình minh tuyệt vời nhất tại Mauritius, nơi khung cảnh mang vẻ mơ màng nhưng vẫn toát lên nét thanh lịch riêng với những khu nghỉ dưỡng sang trọng dọc theo bờ biển. Nức tiếng nhất trong khu vực là hòn đảo tư nhân Île aux Cerfs với sân golf 18 hố - một trong những sân golf đẹp nhất thế giới, cực kỳ hấp dẫn với những golfer đang tìm kiếm trải nghiệm giải trí đẳng cấp.
Cuối cùng, bờ Tây lại được ví như “thánh địa” cho những tâm hồn thích phiêu lưu mạo hiểm. Nổi bật trong đó là bán đảo Le Morne Brabant - Di sản Thế giới được UNESCO công nhận vào năm 2008, nơi giao thoa giữa thiên nhiên hùng vĩ và lịch sử bi tráng. Vào thế kỷ 18-19, những người nô lệ đã vùng dậy trốn chạy khỏi ách áp bức và tìm đến đây để nương náu, khiến ngọn núi Le Morne cao 556m sừng sững giữa trời thành biểu tượng của sự kiên cường và khát vọng tự do. Dưới chân núi ngày nay là Đài tưởng niệm Tuyến đường nô lệ quốc tế, nhắc nhớ về một giai đoạn nhiều biến động của hòn đảo. Về mặt tự nhiên, điều kiện gió biển đặc trưng cũng biến bán đảo này trở thành tọa độ hàng đầu cho bộ môn lướt ván diều.
Đặc biệt, tạo hóa còn ban tặng Le Morne Brabant một “thác nước dưới biển” - kỳ quan độc nhất vô nhị của Ấn Độ Dương. Hiện tượng này chỉ có thể quan sát qua thủy phi cơ hoặc trực thăng, để từ đó, ta thấy cả vùng biển phía dưới như đang đổ sụp xuống đáy vực thăm thẳm. Những dải màu đậm - nhạt đan xen tạo thành ảo ảnh về một dòng thác khổng lồ đang không ngừng cuộn xoáy. Thực chất, đây là hiệu ứng thị giác hình thành khi dòng nước cuốn cát và phù sa từ vùng biển nông xuống khu vực sâu hơn. Chính hiện tượng thách thức mọi định luật địa lý ấy đã họa nên vẻ đẹp siêu thực cho đảo quốc Mauritius.
Hệ động thực vật phong phú
Không chỉ có biển xanh diễm lệ, Mauritius còn tự hào khi sở hữu hệ động thực vật đa dạng bậc nhất Ấn Độ Dương với hơn 700 loài thực vật bản địa (phần lớn là loài đặc hữu chỉ tồn tại trên đảo) cùng hơn 100 loài chim và 2.000 loài côn trùng. Đáng chú ý, vùng đất này từng là “ngôi nhà” của chim dodo - loài chim không biết bay mang tính biểu tượng của Mauritius nhưng hiện đã tuyệt chủng.
Chính sự mong manh ấy đã thúc đẩy chính phủ nỗ lực bảo tồn bằng cách hình thành nên các điểm đến du lịch bền vững, tiêu biểu là Vườn Quốc gia Black River Gorges. Chiếm 2% diện tích của hòn đảo, địa danh này sở hữu cảnh quan cực kỳ ấn tượng, nơi bạn có thể trekking 60km đường mòn để chiêm ngưỡng những ngọn đồi thoai thoải, những dãy núi kỳ vĩ, những thác nước tráng lệ và cả những cánh rừng nhiệt đới rậm rạp.
Không chỉ vậy, Vườn quốc gia Black River Gorges còn bảo tồn hơn 300 loài thực vật có hoa cùng khoảng 9 loài chim đặc hữu quý hiếm như chim cắt Mauritius, bồ câu hồng, vẹt đuôi dài Echo. Ta cũng có thể nhìn thấy các loài động vật hoang dã như dơi ăn quả Mauritius, khỉ macaque, lợn rừng, cáo bay Mauritius lang thang trong môi trường sống tự nhiên của chúng.
Đối lập với vẻ đẹp hoang dại đó, Vườn bách thảo Pamplemousses lại nhuốm một sắc màu dịu dàng hơn. Ra đời vào thế kỷ 18, nơi đây quy tụ hơn 650 loài thực vật từ khắp các vùng nhiệt đới, trong đó có gần 100 loài cọ từ 5 châu lục.
Dạo bước giữa khu vườn, du khách sẽ bắt gặp những hồ nước tĩnh lặng được phủ kín bởi loài hoa súng khổng lồ Victoria Amazonica với những chiếc lá rộng đến 3m. Ấn tượng không kém là cọ Talipot - loài cây đặc biệt chỉ nở hoa một lần sau hàng chục năm sinh trưởng rồi lại chóng tàn. Cũng trên những con đường rợp bóng mát, ta có thể cảm nhận hương thơm nồng nàn từ các loại cây gia vị như đinh hương, nhục đậu khấu và quế hay lắng nghe tiếng hót véo von của chim hồng y.
Đặc biệt, Công viên địa chất Seven Colored Earth giữa cao nguyên phía tây nam lại ghi dấu mạnh mẽ với hình ảnh vùng đất 7 màu tựa như cổ tích. Những đụn cát uốn lượn hiện lên rực rỡ với đầy đủ sắc độ của cầu vồng. Các nhà khoa học cho rằng hiện tượng này hình thành từ dung nham núi lửa phong hóa qua hàng triệu năm. Thú vị ở chỗ, dù có trộn lẫn 7 lớp đất với 7 màu khác nhau thì chúng vẫn tự tách ra thành từng nhóm màu riêng biệt. Du khách chắc chắn sẽ kinh ngạc khi trực tiếp chiêm ngưỡng “tác phẩm nghệ thuật” đẹp không tì vết này.
Vùng đất đa văn hóa
Mauritius như một “đại dương” bất tận hội tụ “dòng sông” văn hóa từ muôn ngả. Trong suốt nhiều thế kỷ, hòn đảo này lần lượt chịu ảnh hưởng của người Hà Lan, Pháp và Anh trước khi trở thành điểm đến của các cộng đồng nhập cư từ Ấn Độ, châu Phi, Trung Hoa. Chính bối cảnh lịch sử đã tạo nên một vùng đất đa sắc tộc, nơi căn tính bản địa dung hòa với văn hóa ngoại lai.
Kiến trúc ở đảo quốc là minh chứng sống động nhất cho sự giao thoa ấy. Điển hình như hồ Grand Bassin - biểu tượng tâm linh thiêng liêng nằm giữa non xanh nước biếc, nơi người Hindu hành hương thờ thần Shiva với tượng thần khổng lồ. Gần đó là Thánh đường Triolet Shivala - ngôi đền Hindu lớn nhất Mauritius với tháp gopuram cao vút và những bức phù điêu rực rỡ. Bên cạnh đó, nhà thờ Công giáo Notre-Dame Auxiliatrice lại nổi bật với kiến trúc Creole kiểu Pháp, tạo nên một mảng màu nhẹ nhàng hơn trong bức tranh tín ngưỡng đa dạng.
Không thể không kể đến những danh thắng khác như pháo đài Adelaide - công trình quân sự thời Anh mở ra tầm nhìn toàn cảnh thủ đô Port Louis; khu China Town nhộn nhịp với đèn lồng đỏ rực hay lâu đài Labourdonnais - biệt thự gỗ tếch mang phong cách tân cổ điển, được bao quanh bởi vườn nhiệt đới và cánh đồng mía xanh mướt.
Ẩm thực Mauritius cũng phản ánh sự pha trộn tinh tế giữa nhiều nền văn hóa. Điểm qua những món ăn đặc trưng, ta không thể bỏ qua Dholl Puri - bánh kếp mỏng nhân đậu Hà Lan vàng ăn kèm với sốt chutney cay ngọt, dưa chua và tương ớt; cà ri Mauritius - gia vị đậm đà kế thừa từ Ấn Độ, thường nấu với thịt gà, hải sản hoặc rau củ; Boulette - bánh hấp kiểu Trung Hoa chấm nước dùng hoặc sốt cay; Gâteau Piment - viên đậu lăng chiên giòn thường kẹp trong bánh mì baguette…
Đặc biệt, chuỗi lễ hội tưng bừng quanh năm cũng phản ánh cách các cộng đồng tại Mauritius tôn trọng sự khác biệt về bản sắc của nhau. Ấy là những sự kiện lớn của Cộng đồng Hindu như Maha Shivaratri, Cavadee, Diwali; Tết nguyên đán, Tết trung thu của người Hoa hay cả những lễ hội Thiên Chúa giáo như Giáng Sinh, Lễ Phục Sinh… Những sự kiện trọng đại này đã góp phần tạo nên nền văn hóa muôn hình vạn trạng, nơi mỗi di sản đều được gìn giữ và tôn vinh.
