Liễn làng Chuồn: Dòng tranh dân gian xứ Huế trở lại
Từng là dòng tranh dân gian nức tiếng xứ Huế, liễn làng Chuồn (An Truyền, Huế) gần như thất lạc hơn một thập kỷ qua. Nuôi hy vọng phục hưng, tiếp nối và lưu truyền những nét đẹp di sản, nhóm dự án “Phường Bách Nghệ” và “Về Làng” đã khởi xướng các dự án khôi phục nghề truyền thống, cụ thể hơn là “Hồi sinh nghề liễn làng Chuồn”.
Liễn làng Chuồn: Di sản nức tiếng một thời
Liễn làng Chuồn là dòng tranh chữ dân gian đặc trưng đến từ làng An Truyền (thường được biết đến là làng Chuồn), tọa lạc tại Cố đô, mảnh đất “địa linh, nhân kiệt”. “Liễn” là tên gọi cho những tấm giấy được in mộc bản trên giấy nhuộm đỏ, vàng hoặc xanh, thường khắc chữ, câu đối và họa tiết trang trí ngày Tết.
Liễn giấy làng Chuồn có 2 loại chính, liễn bông và liễn chữ. Mỗi bộ liễn bông gồm 4 bức in hoa theo kiểu tranh tứ bình với mai, lan, cúc, trúc. Trong khi mỗi bộ liễn chữ gồm 3 bức: Bức đại tự treo ở giữa thường là 1 trong 3 chữ Phúc - Lộc - Thọ, hai liễn câu đối treo hai bên.
Với đặc điểm sử dụng mộc bản khắc gỗ, giấy dó nhuộm sắc điều và mực truyền thống, liễn làng Chuồn không chỉ là sản phẩm trang trí mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về văn hoá – tinh thần: thể hiện khát vọng an lành, may mắn, gửi gắm lời chúc tốt lành và giữ gìn bản sắc gia phong mỗi khi Tết đến.
Dự án “hồi sinh nghề liễn làng Chuồn”
Tháng 1-2026 tại Huế, đội ngũ dự án ra mắt sản phẩm đầu tiên được phục dựng, bao gồm bộ liễn Tam Sơn gồm 3 tấm. Tiếp nối hành trình, anh Ngô Quý Đức - trưởng dự án - tiếp tục giới thiệu liễn làng Chuồn đến công chúng tại Thủ đô. Điểm nhấn của lần ra mắt này là hai bức “Hạc ngự lưng Quy”, tạo thành bộ liễn 5 tấm (Ngũ sự), là phiên bản hoàn chỉnh nhất của liễn làng Chuồn, được trưng bày tại sự kiện.
Anh Ngô Quý Đức chia sẻ:
“Việc hồi sinh liễn làng Chuồn chỉ là bước đầu. Chúng tôi không muốn di sản chỉ nằm trong bảo tàng hay câu chuyện kể đầy tiếc nuối. Đích đến của dự án là đưa liễn trở lại đời sống đương đại, tạo sinh kế cho người dân.”
Được biết, sau liễn làng Chuồn, nhóm dự án sẽ bắt tay vào nghiên cứu và phục dựng dòng tranh làng Tây Hồ. Dự án sẽ đồng hành cùng các nghệ nhân dòng tranh Hàng Trống, Đông Hồ, Kim Hoàng, Làng Sình... phục chế các ván in bị mai một, có nguy cơ biến mất hoàn toàn, từng bước khôi phục các dòng tranh dân gian trong thời đại mới.