Khám phá bản đồ nghệ thuật Đài Loan

Là một trong những trung tâm nghệ thuật phát triển năng động nhất châu Á, Đài Loan mang đến những điểm đến nghệ thuật hấp dẫn cho du khách khu vực và trên thế giới. Bối cảnh nghệ thuật Đài Loan được hình thành bởi nhiều nguồn ảnh hưởng và dòng chảy nghệ thuật khác nhau, tạo nên sự giao thoa đa diện, vừa hiện đại vừa truyền thống, phản ánh trong những góc nhìn văn hoá và phương tiện khác nhau như điện ảnh, mỹ thuật, hay nghệ thuật trình diễn.

Ngoài ra, hệ sinh thái bảo tàng, phòng tranh và triển lãm tại nơi đây cũng tạo nên một bản đồ khám phá hấp dẫn cho những tín đồ nghệ thuật địa phương và trên thế giới khi ghé thăm Đài Loan. Từ thập niên 1980, Đài Loan bước vào giai đoạn dân chủ hóa là tiền đề để nghệ thuật đương đại nở rộ mạnh mẽ, cùng với đó, các bảo tàng quốc gia và địa phương được xây dựng và nhanh chóng biến Đài Loan thành một “điểm đến nghệ thuật” đáng chú ý ở châu Á. Hiện nay, nghệ thuật Đài Loan không chỉ tập trung vào Đài Bắc mà lan rộng đến Đài Trung, Đài Nam và Cao Hùng, nơi hàng loạt bảo tàng, khu phố nghệ thuật và trung tâm sáng tạo ra mắt, thu hút nghệ sĩ quốc tế và các giám tuyển từ khắp nơi thế giới. Đặc biệt, mối quan hệ giữa nghệ thuật và đô thị cũng là điểm nhấn của bối cảnh nghệ thuật Đài Loan, khi nhiều công trình, tòa nhà cũ được chuyển đổi thành các làng nghệ sĩ, công viên sáng tạo hay trung tâm thiết kế.

Hiện nay, các bảo tàng lớn như như TFAM, NTMoFA và các phòng tranh như TKG+ đều tham gia mạnh vào thị trường quốc tế, đưa nghệ sĩ Đài Loan xuất hiện tại nhiều triển lãm quan trọng toàn cầu như Venice Biennale, Biennale Sydney, Biennale Singapore hay Art Basel.

Taipei Fine Arts Museum (TFAM) – Bảo tàng Mỹ thuật Đài Bắc

Được thành lập vào năm 1983, TFAM là bảo tàng nghệ thuật hiện đại đầu tiên của Đài Loan. Khi khai trương vào thập niên 1980, bảo tàng này đại diện cho mong muốn đưa nghệ thuật Đài Loan nhanh chóng hòa vào dòng chảy quốc tế. Bảo tàng này có kiến trúc hình hộp nối khối của bảo tàng, lấy cảm hứng từ hình thái truyền thống siheyuan (tứ hợp viện). Tinh thần tinh thần kết nối giữa cũ và mới, giữa truyền thống và hiện đại cũng được thể hiện qua hàng ngàn tác phẩm được trưng bày ở đây, gồm hội họa hiện đại Đài Loan, nghệ thuật đương đại từ các giai đoạn chính trị – xã hội chuyển mình, video art, nghệ thuật trình diễn, và nghệ thuật Đông Á trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Bộ sưu tập tại đây chú trọng ghi chép sự phát triển mỹ thuật Đài Loan. Từ phong trào hội họa Trường phái Đài Loan (Taiwan Fine Arts Movement) có ảnh hưởng từ Nhật Bản, đến sự ra đời của những nghệ sĩ đương đại dùng ngôn ngữ sắp đặt và đa phương tiện để nói về bản sắc vùng đảo. Ngoài ra, TFAM là nơi từng tổ chức Taipei Biennial, một trong những sự kiện nghệ thuật đương đại quan trọng nhất châu Á, thu hút những giám tuyển danh tiếng thế giới và các nghệ sĩ quốc tế.

Địa chỉ: No.181, Sec. 3, Zhongshan N. Rd., Zhongshan District, Taipei

MOCA Taipei – Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Đài Bắc

Thành lập vào năm 2001 từ một trường tiểu học cũ do Nhật Bản xây dựng trong giai đoạn thuộc địa, MOCA trở thành "thánh địa" của nghệ thuật đương đại Đài Loan. Khác với TFAM, MOCA không tập trung quá nhiều vào bộ sưu tập cố định, mà là không gian triển lãm linh hoạt, tạo cơ hội để các nghệ sĩ trẻ được trao cơ hội thử nghiệm và diễn ra nhiều hợp tác quốc tế.

Những tác phẩm ở đây cũng đa dạng về thể loại, như nghệ thuật sắp đặt, nghệ thuật công nghệ mới, truyện kể đô thị và video art. Nhiều nghệ sĩ từ châu Âu, Mỹ và Nhật Bản từng có mặt trong chương trình của MOCA, với mô hình hoạt động tương tự các trung tâm nghệ thuật đương đại lớn ở châu Á như Mori Art Museum (Tokyo) hay M+ (Hong Kong).

Địa chỉ: No.39, Chang’an W. Rd., Datong District, Taipei

National Taiwan Museum of Fine Arts (NTMoFA) – Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia Đài Loan

Ra mắt vào năm 1988, bảo tàng mỹ thuật lớn nhất Đài Loan này sở hữu bộ sưu tập phong phú nhất Đài Loan, gồm mỹ thuật truyền thống Đài Loan, nghệ thuật hiện đại từ 1940–1990, nghệ thuật đương đại đa chất liệu, và các tác phẩm của cộng đồng thổ dân bản địa. Bảo tàng này cũng có khuôn viên ngoài trời rộng với công viên điêu khắc.

Đặc biệt, bảo tàng này cũng lưu trữ nhiều tác phẩm thuộc phong trào Modernist Taiwanese Art của thế kỷ 20 (phong trào nghệ thuật hiện đại Đài Loan), gồm các tác phẩm và nghệ sĩ Đài Loan tiêu biểu như tác phẩm của nghệ sĩ hậu ấn tượng quan trọng Chen Cheng-po, tác phẩm của biểu tượng của nghệ thuật cắt giấy và pop-art Đài Loan - Lee Shi-chi hay các tác phẩm nghệ thuật thổ dân của các nghệ sĩ như Atayal và Puyuma.

Địa chỉ: No.2, Sec. 1, Wuquan W. Rd., West District, Taichung

Tainan Art Museum – Bảo tàng Nghệ thuật Đài Nam

TAM là bảo tàng gồm hai tòa nhà. Một tòa nhà cũ từng là sở cảnh sát thời Nhật Bản có kiến trúc Art Deco, trong khi toà nhà thứ hai có kiến trúc hiện đại với hình khối đa giác và mặt kính lớn.

Các tác phẩm được trưng bày tại đây tập trung vào nghệ thuật của khu vực phía Nam Đài Loan, nghệ thuật giai đoạn thuộc địa Nhật, và các dự án nghệ thuật cộng đồng phản ánh bản sắc đô thị cổ. Ngoài ra, bảo tàng này thường mời nghệ sĩ quốc tế tham gia các triển lãm về đô thị học, lịch sử, ký ức cộng đồng và nghệ thuật đương đại Đông Nam Á.

Địa chỉ: No.37 Nanmen Rd., West Central District, Tainan

Yingge Ceramics Museum – Bảo tàng Gốm sứ Yingge

Yingge được ví von như “thủ đô gốm sứ Đài Loan”, phát triển nghề gốm hàng trăm năm ở nơi đây, với bộ sưu tập đồ sộ gồm tác phẩm gốm truyền thống, gốm đương đại, đồ sứ công nghiệp và nghệ thuật gốm quốc tế (từ chương trình residency). Đây cũng là nơi thường xuyên tổ chức International Ceramics Biennale, thu hút các nghệ sĩ gốm nổi tiếng thế giới.

Địa chỉ: Yingge District, New Taipei City

Da’an – Xinyi – Dazhi: “Tam giác gallery” của Đài Bắc

Nơi tập trung ba gallery nghệ thuật đương đại lớn bao gồm TKG+ - gallery đương đại theo chuẩn quốc tế, đại diện cho nhiều nghệ sĩ lớn của châu Á; ESLITE GALLERY - một phòng tranh thuộc hệ thống Eslite, thường mang đến các triển lãm quốc tế chất lượng và Mind Set Art Center, nơi trưng bày các tác phẩm của nhiều nghệ sĩ Đông Nam Á. Ba phòng tranh nổi tiếng này là tóm gọn của sự sôi động và tính thời đại của nghệ thuật đương đại Đài Loan, đồng thời là điểm đến được yêu thích của các nhà sưu tập khu vực và trên thế giới.

Các tác phẩm ở "tam giác gallery" thường tập trung vào nghệ thuật ý niệm và sắp đặt, hội họa đương đại Đông Á, nghệ sĩ nữ và chủ đề nữ quyền, và các tác phẩm liên quan công nghệ thông tin, dữ liệu, AI hay hình ảnh động. Ba gallery này cũng thường xuất hiện tại các hội chợ nghệ thuật lớn như Art Basel Hong Kong, Taipei Dangdai và Singapore Art Week.

Treasure Hill Artist Village – Làng nghệ sĩ Treasure Hill

Từ một khu dân cư nghèo hình thành sau Thế chiến II, khu vực này được bảo tồn và chuyển đổi thành làng nghệ sĩ nổi tiếng nhất Đài Loan, nơi vừa là studio nghệ sĩ cư trú, trưng bày các triển lãm nhỏ, trưng bày nghệ thuật đường phố và là một khu sinh hoạt của cộng đồng các nghệ sĩ Đài Loan.

Điểm nhấn nghệ thuật ở đây không chỉ nằm ở các tác phẩm trưng bày bên trọng, mà còn cả các tác phẩm graffiti, mural theo chủ đề lịch sử đô thị, dòng di cư và môi trường hay tác phẩm sắp đặt nghệ thuật trực tiếp trên các con dốc, cầu thang và nóc nhà. Đây được đánh giá là một trong những khu nghệ thuật đường phố có tính “bản địa” chân thực nhất ở Đài Bắc.

Địa chỉ: Lane 230, Section 3, Tingzhou Rd., Taipei

Bopiliao Historic Block – Khu phố lịch sử Bopiliao

Dãy phố có tuổi đời hơn 200 năm được trùng tu để trở thành không gian văn hóa kết hợp, nơi trưng bày lịch sử, nghệ thuật đương đại, không gian trường quay và chụp ảnh, cũng như trưng bày nghệ thuật đường phố. Bopiliao là ví dụ tiêu biểu cho cách Đài Loan “đan” nghệ thuật đương đại vào di sản kiến trúc, và là điểm đến check-in hoàn hảo cho du khách.

Địa chỉ: Lane 173, Kangding St., Wanhua District, Taipei

Songshan Cultural & Creative Park – Công viên sáng tạo Tùng Sơn (Đài Bắc)

Nằm trên nền nhà máy thuốc lá Nhật Bản từ thế kỷ 20, công viên sáng tạo này giờ đây là khu sáng tạo lớn gồm nhiều tác phẩm nghệ thuật thiết kế, sản phẩm thủ công, triển lãm thời trang, và nhiều dự án sáng tạo lớn khác. Đây là nơi thường xuyên tổ chức tuần lễ thiết kế, các hội chợ nghệ thuật và triển lãm quốc tế.