Hội hoạ dưới góc nhìn 7 tác phẩm điện ảnh

Nghệ thuật tìm cảm hứng từ những nền tảng khác, nhưng chính nghệ thuật cũng lại là cảm hứng của nghệ thuật thứ bảy. Trong khi công chúng chiêm ngưỡng các tác phẩm nghệ thuật để khám phá thế giới quan của nghệ sĩ, quá trình sáng tác của người hoạ sĩ cũng là yếu tố hậu trường được những trái tim yêu nghệ thuật quan tâm. Các tác phẩm điện ảnh dưới đây mang đến những khắc họa hình ảnh độc đáo về chân dung các nghệ sĩ danh tiếng, cuộc đời nghệ thuật của họ, cũng như câu chuyện sáng tác xung quanh các tác phẩm nổi tiếng bậc nhất trong lịch sử nghệ thuật.

Big Eyes (2014)

Đạo diễn Tim Burton vốn gắn với những tác phẩm có màu sắc kinh dị, gây ngạc nhiên với giới mộ điệu khi ra mắt Big Eyes vào năm 2014. Bộ phim tái hiện cuộc đời nữ họa sĩ người Mỹ Margaret Keane (1927–2022). Những tác phẩm của Keane đặc trưng với đôi mắt to quá khổ của nhân vật giúp đưa Keane trở thành một trong những nữ hoạ sĩ đương đại thành công nhất mọi thời đại. Cuộc đời của nữ danh hoạ cũng trở thành chủ đề bàn tán của giới nghệ thuật, khi người chồng thứ hai của bà, Walter Keane, tuyên bố ông là tác giả của các tác phẩm nghệ thuật do bà vẽ ra trong giai đoạn những năm 1960. Bộ phim khắc hoạ giai đoạn Margaret và Walter gặp gỡ vào cuối những năm 1950, cuộc hôn nhân của họ, và sự kiện Walter công khai nhận mình là chủ nhân các tác phẩm của bà, cho đến cuộc ly hôn giữa hai người để Margaret Keane có thể giành lại quyền sở hữu các tác phẩm của chính mình.

Dù là phim tiểu sử, nhưng tác phẩm này cũng tái hiện những chủ đề nóng bỏng của giới nghệ thuật như phân biệt giới tính cũng như vai trò đích thực của phụ nữ trong nghệ thuật. Phim có sự góp mặt của hai diễn viên tài năng Amy Adams và Christoph Waltz, và được giới phê bình đánh giá cao, với nhiều đề cử cho các giải thưởng khác nhau như BAFTA hay Quả Cầu Vàng.

Basquiat (1996)

Một trong những nghệ sĩ da màu danh tiếng nhất thế kỷ XX Basquiat mang đến cho công chúng những tác phẩm pop art đầy giá trị, với sự thành công rạng rỡ về mặt thương mại trong các phiên đấu giá trong vài năm trở lại đây. Chân dung người nghệ sĩ Basquiat cũng là chủ đề được công chúng yêu nghệ thuật quan tâm, bởi nghệ sĩ này ra đi ở độ tuổi rất trẻ. Bộ phim tiểu sử Basquiat (1996) của đạo diễn Julian Schnabel là câu chuyện lấy cảm hứng từ Basquiat, với nhiều chi tiết hưu cấu về những thăng trầm trong cuộc đời ngắn ngủi của hoạ sĩ trường phái tân biểu hiện này, từ giai đoạn mới vào nghề cho đến đỉnh cao danh vọng ở thành phố New York vào thập niên 1980.

Phim cũng có những "diễn viên" danh tiếng như huyền thoại âm nhạc David Bowie trong vai hoạ sĩ pop art Andy Warhol hay Jeffrey Wright trong vai Basquiat. Phim nhận về những phản hồi trái chiều, hầu hết xuất phát từ các chi tiết hưu cấu được đạo diễn lồng ghép trong tác phẩm.

Frida (2002)

Biểu tượng của nữ quyền - hoạ sĩ người Mexico Frida Kahlo là "nàng thơ" của rất nhiều tác phẩm điện ảnh hay phim tài liệu. Tác phẩm thành công nhất có lẽ là phiên bản tiểu sử ra mắt vào năm 2002 của đạo diễn Julie Taymor. Bộ phim khắc họa một phần cuộc sống của nữ hoạ sĩ trường phái siêu thực này, với bối cảnh cuộc Cách mạng Mexico vào những năm 2930. Diễn xuất của nữ diễn viên Salma Hayek đã khắc họa thành công tính cách mạnh mẽ của nữ hoạ sĩ Kahlo khi trải qua những sự kiện lớn trong cuộc đời phi thường của bà như cuộc hôn nhân đầy sóng gió với họa sĩ Diego Rivera, cho đến cuộc đời bệnh tật về sau.

Nhờ cốt truyện hấp dẫn và màu sắc điện ảnh độc đáo, phim đã nhận về nhiều giải thưởng, đặc biệt là hai giải Oscar và một giải Quả Cầu Vàng. Bộ phim cũng mang lại thành công rạng rỡ cho sự nghiệp diễn viên Salma Hayek khi mở đường cho cô đến với Hollywood trong suốt hai thập kỷ về sau.

Girl with a Pearl Earring (2003)

Nếu có một bộ phim bước ra từ tác phẩm hội hoạ, thì đó chính là Girl with a Pearl Earring (2003). Dựa trên cuốn tiểu thuyết best seller cùng tên của nữ nhà văn người Mỹ Tracy Chevalier, bộ phim kể về quá trình hoạ sĩ nổi tiếng người Hà Lan Johannes Vermeer (1632–1675) sáng tác ra kiệt tác Girl with a Pearl Earring vào năm 1665. Câu chuyện hư cấu đưa người xem gặp gỡ một cô gái nông dân (do Scarlett Johansson thủ vai) làm hầu gái cho Vermeer (do Colin Firth thủ vai) trước khi trở thành nàng thơ cho tác phẩm để đời này.

Bộ phim được đón nhận đầy tích cực từ giới phê bình với kỹ thuật quay phim và cách sử dụng ánh sáng, màu sắc, mô phỏng phong cách hội hoạ của Vermeer. Phim cũng được đề cử ba giải Oscar, hai giải Quả Cầu Vàng và mười giải BAFTA khi ra mắt.

Séraphine (2008)

Dù lịch sử nghệ thuật không mấy công bằng với những nữ hoạ sĩ, nhưng ngôn ngữ nghệ thuật thứ bảy lại đặc biệt yêu thích chủ đề này. Séraphine (2008) của đạo diễn Martin Provost là một trong những tác phẩm như vậy. Khai thác câu chuyện cuộc đời hội hoạ của nữ hoạ sĩ Séraphine Louis (còn được gọi là Séraphine de Senlis, 1864–1942), một họa sĩ người Pháp tự học. Dù chỉ là một quản gia, bà tìm thấy ngôn ngữ thực sự của mình thông qua việc vẽ, với cảm hứng từ những ô cửa kính màu trong nhà thờ và thế giới tự nhiên.

Dù sáng tác trong nhiều năm, nhưng tài năng của bà chỉ lộ diện khi một nhà sưu tập và phê bình nghệ thuật người Đức phát hiện và hỗ trợ, dù vậy, cuộc đời của Séraphine Louis không có một kết thúc hạnh phúc. Bộ phim đã gây tiếng vang trên màn ảnh Pháp, nhận tới 7 Giải César (giải thưởng điện ảnh quốc gia của Pháp) gồm giải Phim hay nhất, Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cho nữ diễn viên thủ vai chính Yolande Moreau, Quay phim xuất sắc nhất, vv.

Loving Vincent (2017)

Năm 2017, khi phiên bản phim hoạt hình dành cho người xem trưởng thành về cuộc đời của danh hoạ Vincent van Gogh ra mắt, công chúng đã dành những "lời có cánh" để mô tả về tác phẩm này. Một tái hiện độc đáo về van Gogh, thông qua ngôn ngữ hội hoạ và màu sắc của chính ông. Tác phẩm của van Gogh từ trạng thái tĩnh trên nền canvas được thổi thêm hồn để "sống" dậy trong một tác phẩm hoạt hình.

"Loving Vincent" có thể coi như một tuyệt tác điện ảnh khi sử dụng tranh sơn dầu được hoạt hình hóa theo phong cách đặc trưng của họa sĩ Hậu Ấn tượng người Hà Lan, từ đó đưa người xem hoàn toàn chìm đắm trong thế giới hội hoạ của van Gogh. Truyện phim kể về hành trình nhân vật Armand Roulin chuyển giao bức thư cuối cùng của van Gogh, đồng thời khám phá cuộc đời đầy trắc trở và sự ra đi bí ẩn của danh hoạ này.

Mr. Turner (2014)

Tác phẩm điện ảnh về danh họa theo chủ nghĩa Lãng mạn JMW Turner (1775–1851) khám phá những năm tháng cuối đời của hoạ sĩ, đặc biệt khắc hoạ chân dung của người nghệ sĩ khi lui về ở ẩn giữa đỉnh cao danh vọng. JMW Turner là một chân dung nghệ sĩ gây tranh cãi bởi tính cách thú vị của ông. Khi còn sống, chỉ có hai cách người khác tiếp nhận Turner: Hoặc yêu quý, hoặc ghét bỏ.

Bộ phim của đạo diễn Mike Leigh khi ra mắt đã nhận về những thành công lớn, nhiều đề cử. Đặc biệt, nam diễn viên người Anh Timothy Spall đã giành giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Cannes cho vai diễn một nghệ sĩ "điên rồ" đầy thành công.