Hiệu ứng truyền miệng: “Cú hích thầm lặng” cho phim Việt
Giữa bối cảnh thị trường điện ảnh Việt ngày càng cạnh tranh khốc liệt, nhiều bộ phim dù được đầu tư lớn vẫn khó tạo được sức bật doanh thu như kỳ vọng. Tuy nhiên, nhiều phim Việt lại tăng trưởng bền bỉ và bứt phá doanh thu nhờ “hiệu ứng truyền miệng” (“word-of-mouth”). Đây được xem là “đòn bẩy thầm lặng” nhưng mạnh mẽ, giúp tác phẩm lan tỏa tự nhiên và chinh phục khán giả một cách bền vững.
Từ thành công của Hẹn em ngày nhật thực…
Hẹn em ngày nhật thực là một trong những phim Việt gây chú ý sau mùa Tết. Từ một dự án ít được chú ý, phim dần chiếm được thiện cảm từ phía khán giả, cộng thêm hiệu ứng truyền miệng tốt giúp tác phẩm sớm vượt mốc doanh thu 100 tỷ đồng. Phim do Lê Thiện Viễn cầm trịch, đưa người xem trở về một làng Công giáo miền Trung thập niên 1990. Ở đó lưu giữ ký ức về tình đầu giữa ma sơ Thiên Ân (Đoàn Thiên Ân) và chàng thợ điện hiền lành An Thiên (Khương Lê), một mối tình trong trẻo nhưng chất chứa nhiều tổn thương.
Khi ra rạp, dự án của đạo diễn Lê Thiện Viễn nhận được nhiều ý kiến lo ngại từ khán giả lẫn giới chuyên môn. Bởi lẽ, thời điểm phát hành không quá đẹp, đã qua mùa phim Tết lẫn mùa Valentine. Hơn nữa, những cái tên như Thiên Ân, Khương Lê hay NSND Lê Khanh đều chưa phải là gương mặt bảo chứng phòng vé nên khả năng phim thắng lớn là không quá cao.
Thế nhưng, Hẹn em ngày nhật thực đã nhanh chóng tạo sức hút mạnh mẽ nhờ phản hồi tích cực sau các suất chiếu sớm. Nhiều khán giả đánh giá cao câu chuyện tình cảm dễ xem và giàu cảm xúc, đồng thời để lại nhiều bình luận tích cực trên mạng xã hội giúp nhiều người biết đến phim hơn. Nhờ đó, tác phẩm vươn lên dẫn đầu phòng vé, vượt mốc 100 tỷ đồng chỉ sau hơn hai tuần và tiếp tục duy trì phong độ với lượng khán giả tăng đều mỗi ngày.
Đến loạt phim lội ngược dòng từ khán giả
Trước Hẹn em ngày nhật thực, có không ít phim Việt cũng ghi nhận thành công tương tự nhờ hiệu ứng truyền miệng. Đôi lúc, sức lan tỏa từ người xem thực tế vượt trội hơn cả những chiến dịch marketing bài bản. Điển hình là phim độc lập Đêm tối rực rỡ! (2022) của đạo diễn Aaron Toronto. Nhờ sự “truyền tai” trên mạng của khán giả, tác phẩm nhanh chóng được tăng suất chiếu và đạt hơn 21 tỷ đồng doanh thu. Đây là thành tích ấn tượng với một phim có đề tài nặng nề, kén người xem, lại không có ngôi sao lớn hay chiến dịch quảng bá mạnh.
Năm 2025, Quỷ cẩu (2024) cũng bất ngờ bùng nổ nhờ được khán giả truyền tai nhau. Dù là một phim kinh dị kinh phí thấp, hiệu ứng mạnh mẽ trên mạng đã giúp tác phẩm vượt xa kỳ vọng ban đầu, vượt mốc doanh thu 108 tỷ đồng. Sau đó, nhiều ê-kíp bắt đầu chú trọng và tận dụng hiệu ứng truyền miệng như một chiến lược dài hơi thay vì chỉ phụ thuộc vào quảng bá ban đầu. Các dự án được đầu tư mạnh trong năm 2025 như Tử chiến trên không, Nhà gia tiên hay Truy tìm long diên hương đều tìm cách khuếch đại sự quan tâm của khán giả, từ đó nhanh chóng gia nhập “câu lạc bộ trăm tỷ”, thậm chí lọt vào top phim ăn khách nhất lịch sử rạp Việt.
Gần nhất, Cảm ơn những người đã thức cùng tôi cũng là một phim Việt cho thấy tác động của người xem trong việc mở rộng độ phủ sóng. Không cần quá ồn ào hay chiêu trò, tác phẩm dần chinh phục khán giả bằng cảm xúc chân thành, để rồi sức lan tỏa cứ thế âm thầm lớn lên từ sau những chia sẻ, bình luận mà người xem để lại sau mỗi suất chiếu.
Bài toán sống còn của phim Việt
Sức mạnh của hiệu ứng truyền miệng nằm ở tính chân thực và độ tin cậy cao. Trong thời đại mạng xã hội trỗi dậy mạnh mẽ, một bài đăng tích cực từ khán giả thường có sức thuyết phục khá lớn. Khi một bộ phim chạm đến cảm xúc, phản ánh những vấn đề gần gũi hoặc mang lại trải nghiệm đáng nhớ, người xem sẵn sàng chia sẻ và truyền tai nhau. Ngược lại, nếu nội dung thiếu chiều sâu, phản hồi tiêu cực cũng lan rất nhanh và ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu.
Do đó, để tận dụng hiệu quả yếu tố này, các nhà sản xuất vẫn cần đặt trọng tâm vào chất lượng kịch bản, diễn xuất và thông điệp. Khán giả Việt Nam ngày càng khắt khe và không dễ bị “lừa” bởi những chiêu trò marketing cũ kỹ. Những trường hợp của Hẹn em ngày nhật thực hay Đêm tối rực rỡ! là minh chứng cho thấy khi tác phẩm đủ tốt sẽ “hữu xạ tự nhiên hương”. Nhưng nếu ê-kíp biết cách khéo léo kết hợp các chiến lược quảng bá khác, doanh thu sẽ càng vượt trội.
Trong tương lai, khi người xem ngày càng có gu thưởng thức rõ ràng và khắt khe hơn, hiệu ứng truyền miệng sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng. Một bộ phim có giá trị sẽ tự tìm được đường đến công chúng thông qua những chia sẻ đời thường, từ rạp chiếu đến các cuộc trò chuyện hàng ngày, góp phần giúp điện ảnh Việt phát triển ổn định hơn.