Đến Kenya, theo dấu cuộc di cư vĩ đại ở Masai Mara

Hàng năm, hơn một triệu rưỡi con linh dương đầu bò, hàng trăm nghìn con ngựa vằn, linh dương Grant’s, Thomson’s và eland miệt mài băng qua hàng trăm cây số từ Serengeti (Tanzania) sang Masai Mara (Kenya) để tìm đến những đồng cỏ xanh mướt sau mùa mưa. Hành trình này dài hơn 800km theo vòng tròn. Các loài động vật dành phần lớn chu kỳ trong Serengeti ở Tanzania, nhưng cũng dành vài tháng để đi bộ qua các đồng bằng phì nhiêu của Masai Mara.

Chính nhịp di cư ấy đã thôi thúc tôi xách máy lên đường đến Kenya vào giữa tháng 8 vừa rồi, trong khoảng thời gian được xem là đỉnh điểm nhất của mùa vượt sông.

Tôi đặt chân đến Masai Mara vào ngày 17/08, lưu lại khoảng 10 ngày giữa lòng thảo nguyên. Thời tiết khi tôi tới tương đối dễ chịu, mát mẻ và khô ráo, dao động từ 10 đến 25 độ C. Tuy vậy, hai ngày đầu trời đổ mưa khá lớn, khiến con sông Mara trở nên dữ dội hơn thường lệ. Dòng nước cuộn siết ấy hóa ra lại là điều kiện lý tưởng để tôi săn được những khoảnh khắc vượt sông đầy kịch tính.

Ở Masai Mara, hoạt động chính là ngồi xe chuyên dụng rong ruổi qua những đồng cỏ mênh mông để lần theo dấu chân của những đàn thú. Nhưng mục tiêu thực sự của tôi – và của hầu hết mọi người có mặt ở đây vào mùa này – chính là được chứng kiến khoảnh khắc vượt sông Mara của đàn linh dương đầu bò.

Không ai dám chắc khi nào đàn thú sẽ di cư bởi trong thế giới hoang dã, mọi thứ đều do thiên nhiên quyết định. Các công ty safari có thể đưa ra dự đoán tương đối về khoảng thời gian đàn thú sẽ vượt sông nhưng điều đó vẫn chỉ là phỏng đoán. Một cơn mưa đến sớm hay muộn vài ngày cũng đủ khiến bọn chúng thay đổi hướng đi, nán lại hoặc rẽ sang lối khác.

Chúng tôi không dám hy vọng nhiều, nhưng rồi may mắn đã mỉm cười. Khó có từ ngữ nào lột tả trọn vẹn cảm giác choáng ngợp khi tận mắt chứng kiến một khoảnh khắc tự nhiên hoang dại như thế. Hàng nghìn cá thể – chủ yếu là linh dương đầu bò, nhưng cũng có ngựa vằn, linh dương Grant’s – ùn ùn đổ về bờ sông, rồi bất chợt cùng nhau nhảy xuống dòng nước cuộn siết, dẫm đạp lên nhau để bơi sang bờ bên kia.

Ngoài dòng nước xiết, đàn thú còn phải đối mặt với vô số kẻ săn mồi rình rập. Dưới mặt nước đục ngầu là hơn 3.000 con cá sấu ẩn mình trong lòng sông Mara. Bên bờ sông, những con sư tử và báo hoa luôn sẵn sàng lao ra bất cứ lúc nào. Nhiều cá thể non và yếu bắt đầu đuối sức khi mới đi được nửa dòng. Số lượng thú chết nhiều vô kể.

Bên cạnh khoảnh khắc vượt sông đầy kịch tính, một trong những trải nghiệm đáng nhớ nhất của tôi trong chuyến đi lần này là được chứng kiến trọn vẹn “Big Five” – năm loài động vật biểu tượng của safari châu Phi, bao gồm: sư tử, voi châu Phi, tê giác, trâu rừng và báo hoa mai. Danh xưng “Big Five” không phải vì kích thước mà bởi mức độ nguy hiểm và thách thức khi săn chúng thời xưa.

Masai Mara là một trong số ít những khu bảo tồn còn giữ được đầy đủ cả năm loài này trong môi trường hoang dã. Trong đó, sư tử, voi, trâu rừng và tê giác đen rất dễ bắt gặp nếu đi đúng mùa, chỉ có báo hoa mai là thách thức nhất bởi chúng có tập tính sống đơn độc, lặng lẽ và ưa ẩn mình trên cao. Và khi nhìn thấy một chú báo hoa mai đang lim dim ngủ trên cành cây rồi từ từ leo xuống uống nước và tha mồi về, tôi biết chuyến đi lần này không còn gì luyến tiếc!

Cộng tác hình ảnh: Bùi Xuân Việt