Điểm đến nghệ thuật không thể bỏ lỡ ở Jakarta

Thành phố thủ đô Indonesia - Jakarta sở hữu một bối cảnh nghệ thuật đa tầng, giao thoa giữa di sản văn hóa truyền thống cùng tinh thần sáng tạo đương đại, tạo nên một hệ sinh thái giàu sức sống cho các nghệ sĩ, nhà sưu tập và công chúng yêu nghệ thuật. Từ những bảo tàng quy mô quốc tế như Museum MACAN đến các không gian giàu chiều sâu lịch sử như National Museum of Indonesia, hay những gallery tiên phong như Art:1 New Museum, D Gallerie, Gajah Gallery Jakarta và Galeri Indonesia Kaya, Jakarta mang đến hành trình khám phá nghệ thuật đa sắc màu. Mỗi điểm đến là một lát cắt riêng biệt, phản chiếu cách thành phố này duy trì cuộc đối thoại nghệ thuật giữa quá khứ, hiện tại và tương lai.

Museum MACAN

Tọa lạc tại khu Kebon Jeruk, Tây Jakarta, Museum MACAN (Museum of Modern and Contemporary Art in Nusantara) là bảo tàng đầu tiên tại Indonesia dành cho nghệ thuật hiện đại và đương đại, đồng thời là một trong những thiết chế nghệ thuật có tầm ảnh hưởng lớn nhất Đông Nam Á hiện nay. Ra mắt năm 2017, bảo tàng nhanh chóng trở thành biểu tượng mới của đời sống nghệ thuật Jakarta nhờ bộ sưu tập hơn 800 tác phẩm, tạo nên một bức tranh toàn diện về sự phát triển của nghệ thuật Indonesia trong tương quan với các chuyển động nghệ thuật quốc tế. Không gian rộng hơn 7.000 m² của bảo tàng được thiết kế như một nền tảng đối thoại mở, nơi các nghệ sĩ Indonesia đứng cạnh những tên tuổi hàng đầu thế giới trong cùng một mạch kể lịch sử nghệ thuật.

Bộ sưu tập thường trực của Museum MACAN trải dài từ hội họa, điêu khắc, video art đến nghệ thuật sắp đặt đa phương tiện, quy tụ nhiều tác phẩm quan trọng của các nghệ sĩ Indonesia như Raden Saleh, Affandi, FX Harsono, Heri Dono, Hendra Gunawan cũng như các tên tuổi quốc tế như Yayoi Kusama, Olafur Eliasson, Jeff Koons, Ai Weiwei hay Xu Bing. Một trong những tác phẩm nổi bật nhất là Infinity Mirrored Room của Yayoi Kusama (không gian thị giác nhập vai đã trở thành biểu tượng của bảo tàng) bên cạnh các tác phẩm như Great Criticism: Coca-Cola của Wang Guangyi, Thought and Method của Xu Bing hay China China của Zhu Wei. Museum MACAN gây ấn tượng bởi cách sắp đặt bộ sưu tập không theo tuyến tính thời gian cứng nhắc mà mở ra những đối thoại xuyên biên giới, giúp người xem nhìn thấy sự giao thoa giữa bản sắc Indonesia và các trào lưu nghệ thuật toàn cầu.

Cùng bộ sưu tập cố định, Museum MACAN cũng thường mang đến các triển lãm chuyên đề quy mô quốc tế. Gần đây, triển lãm Olafur Eliasson: Your Curious Journey đánh dấu lần đầu tiên nghệ sĩ Iceland - Đan Mạch có một triển lãm cá nhân lớn tại Đông Nam Á, mang đến các tác phẩm sắp đặt ánh sáng, điêu khắc và hội họa khám phá mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, tri giác và môi trường. Trước đó, các dự án như Life Heart Rainbow của Yayoi Kusama, Seven Stories của Lee Mingwei, The Past Has Not Passed của Arahmaiani hay Dunia Dalam Berita cũng giúp khẳng định vị thế của Museum MACAN như một trung tâm triển lãm đẳng cấp quốc tế. Ngoài ra, Museum MACAN cũng có Children’s Art Space, đây là không gian nghệ thuật tương tác dành cho thiếu nhi. Dự án mới nhất UMA của Ibu Arsitek khai thác kiến trúc bản địa Nusantara như một hình thức tri thức bản địa sống động, khuyến khích trẻ em và gia đình khám phá mối liên hệ giữa con người, thiên nhiên và bản sắc văn hóa Indonesia.

National Museum of Indonesia (Gedung Gajah)

Nằm bên quảng trường Merdeka ở trung tâm Jakarta, National Museum of Indonesia (thường được biết đến với tên gọi thân thuộc Gedung Gajah (Tòa nhà Con Voi) là một trong những thiết chế văn hóa lâu đời và quan trọng nhất của Indonesia. Thành lập từ năm 1778, bảo tàng lưu giữ hơn 140.000 hiện vật trải dài từ khảo cổ học, dân tộc học, địa lý đến lịch sử, phản ánh gần như toàn bộ chiều dài văn hóa của quần đảo Nusantara. Điểm nổi bật của Gedung Gajah là bộ sưu tập tượng đá Hindu - Phật giáo cổ đại thuộc hàng phong phú nhất Đông Nam Á, cùng các kho báu hoàng gia, gốm sứ châu Á và hiện vật dân gian đại diện cho hàng trăm cộng đồng sắc tộc Indonesia, kiến tạo hành trình xuyên suốt qua các nền văn minh từng định hình bản sắc Indonesia, giúp du khách cảm nhận chiều sâu lịch sử và sự đa dạng văn hóa của đất nước vạn đảo này.

Trái tim của bảo tàng là kho hiện vật khảo cổ và điêu khắc cổ đại, lưu giữ những kiệt tác Hindu - Phật giáo từ Java, Sumatra, Bali đến Borneo, phản ánh thời kỳ rực rỡ của các đế chế Srivijaya, Mataram và Majapahit. Nổi bật nhất là tượng Bhairava cao hơn bốn mét - một trong những tác phẩm điêu khắc đá lớn và uy nghi nhất Indonesia, cùng tượng Prajnaparamita, được xem là đỉnh cao mỹ thuật Java cổ nhờ vẻ đẹp thanh nhã và kỹ thuật chế tác tinh xảo. Những pho tượng Vishnu, Shiva, Ganesha, Avalokiteshvara hay các bia ký cổ như Telaga Batu và Amoghapasa tạo nên một bản đồ sống động về lịch sử tín ngưỡng và nghệ thuật tạo hình của quần đảo Nusantara.

Bên cạnh đó, phòng Treasure Rooms là điểm nhấn đặc biệt dành cho những ai muốn khám phá các báu vật hoàng gia và cổ vật quý hiếm. Tại đây, du khách có thể chiêm ngưỡng kho vàng Wonoboyo nổi tiếng từ thế kỷ IX, gồm chén bát, đồ trang sức và tiền vàng tinh xảo của vương triều Mataram cổ, cũng như các vương miện, kiếm nghi lễ, trang sức nạm đá quý từ các triều đình Java, Bali, Lombok hay Sumatra. Bộ sưu tập gốm sứ châu Á của bảo tàng cũng thuộc hàng lớn nhất Đông Nam Á, bao gồm hiện vật từ thời Hán đến Thanh của Trung Hoa, cùng gốm Nhật Bản, Việt Nam, Thái Lan và Myanmar, phản ánh vai trò lịch sử của Indonesia trên tuyến thương mại hàng hải cổ đại.

Không gian dân tộc học tái hiện đời sống của hàng trăm cộng đồng sắc tộc Indonesia qua trang phục, nhạc cụ, thuyền độc mộc, đồ nghi lễ và kiến trúc truyền thống. Từ nhà Minangkabau mái cong đặc trưng đến xuồng Asmat Papua hay rối wayang kulit Java, mỗi hiện vật đều kể lại câu chuyện riêng về bản sắc văn hóa vùng miền. Song song với trưng bày thường trực, National Museum of Indonesia còn tổ chức nhiều triển lãm chuyên đề quy mô lớn, tập trung vào các đế chế lịch sử như Majapahit hay Srivijaya, qua đó làm mới trải nghiệm tham quan bằng những diễn giải đương đại về di sản.

Art:1 New Museum

Nằm tại khu Gunung Sahari, trung tâm Jakarta, Art:1 New Museum là một trong những không gian nghệ thuật đương đại tiên phong của Indonesia, nổi bật bởi khả năng kết nối di sản mỹ thuật quốc gia với những thực hành sáng tạo mới nhất của khu vực và quốc tế. Từ nền tảng ban đầu là gallery Mon Décor do Martha Gunawan sáng lập năm 1983, Art:1 đã phát triển thành một bảo tàng mới đúng nghĩa nhằm tiếp cận nghệ thuật như cuộc đối thoại văn hoá tiếp nối. Bộ sưu tập thường trực tại đây quy tụ nhiều tên tuổi lớn của mỹ thuật Indonesia như Affandi, Hendra Gunawan, A.D. Pirous, Mochtar Apin, Umi Dachlan, Djoko Pekik, cùng các nghệ sĩ quốc tế như Antonio Blanco, Gerard Pieter Adolfs, Adrien-Jean Le Mayeur de Merpès hay Sunghoon Kang...

Điểm đặc biệt của Art:1 New Museum nằm ở lịch triển lãm dày đặc và giàu tính giám tuyển, phản ánh nhịp chuyển động liên tục của nghệ thuật đương đại. Những triển lãm gần đây như “Perlawanan Melalui Tatapan: Impresi dan Citra Pascakolonial” của Chris Suharso khai thác góc nhìn hậu thuộc địa qua ngôn ngữ thị giác đầy phản biện, “Ruang: The Modernist Series #7 - Fadjar Sidik” tôn vinh một trong những gương mặt trừu tượng quan trọng nhất Indonesia, hay “Impression of Serenity: Mooi Indie Artists and Their Influence” xem xét ảnh hưởng của trường phái Mooi Indie trong lịch sử hội họa bản địa. Bên cạnh đó, các triển lãm như “Blue Ocean: Echoes of The Tides”, “Sense of Self”, “Panen Raya: Membaca Ulang Lanskap dan Kehidupan” hay triển lãm cá nhân của Ramrama, Desy Febrianti và Yawara Oky Rahmawati mang đến tiếng nói của nhiều nghệ sĩ đương đại.

D Gallerie

Thành lập tại Jakarta năm 2001, D Gallerie là một trong những gallery tư nhân không thể bỏ lỡ khi ghé thăm Jakarta. Tọa lạc tại Jl. Barito I No.3, Kramat Pela, Kebayoran Baru, South Jakarta 12130, ngay trung tâm khu nghệ thuật sôi động của Nam Jakarta, gallery này sở hữu vị trí thuận lợi gần khu Blok M quy tụ nhiều không gian sáng tạo và văn hóa của thủ đô. Khởi đầu với trọng tâm là mỹ thuật hiện đại Indonesia, D Gallerie đã chuyển mình mạnh mẽ từ năm 2006 dưới sự dẫn dắt của thế hệ kế tiếp, mở rộng sang những thực hành nghệ thuật đương đại giàu tính thử nghiệm như nhiếp ảnh nghệ thuật, nghệ thuật đường phố và nghệ thuật thị giác. Chính bước chuyển này đã đưa gallery trở thành nền tảng quan trọng cho các nghệ sĩ trẻ từ Jakarta, Bandung và Yogyakarta, đồng thời giới thiệu nhiều tên tuổi quốc tế như Cyril Kongo, Darbotz, Wimo Ambala Bayang, Jim Allen Abel hay Andy Dewantoro.

D Gallerie cũng gây ấn tượng khi giới thiệu những chất liệu nghệ thuật ít phổ biến trong không gian gallery truyền thống, đồng thời tích cực thúc đẩy tiếng nói nữ nghệ sĩ Indonesia như Octora, Kinez Riza và Prilla Tania. Các triển lãm gần đây như “Liur”, “Tiba Tanpa Berangkat”, “Harum Tanah Ketika Hujan Pertama”, hay triển lãm nhóm “Liminal Realities” và “Simulasi: Molek” cho thấy định hướng giám tuyển sắc nét, tập trung vào các vấn đề bản sắc, ký ức, đô thị và trải nghiệm cảm xúc đương đại. D Gallerie cũng từng được chọn là một trong năm đại diện Indonesia tham gia chương trình Marker tại Art Dubai 2012.

Gajah Gallery Jakarta

Ra mắt năm 2022 tại khu phức hợp cao cấp Casa Domaine, trung tâm thương mại sôi động của thủ đô Indonesia, Gajah Gallery Jakarta là chi nhánh mới nhất của Gajah Gallery - một thương hiệu nghệ thuật tiên phong của Đông Nam Á được thành lập từ năm 1996 tại Singapore. Sau hơn hai thập niên xây dựng uy tín với mạng lưới không gian nghệ thuật trải dài từ Singapore đến Yogyakarta, việc hiện diện tại Jakarta đánh dấu bước phát triển tự nhiên của gallery trong hành trình kết nối sâu hơn với trung tâm nghệ thuật lớn nhất Indonesia. Trong một không gian hiện đại, Gajah Gallery Jakarta nhanh chóng trở thành điểm hẹn quan trọng của giới sưu tập và công chúng yêu nghệ thuật đương đại.

Mang tinh thần xuyên suốt của Gajah Gallery, không gian tại Jakarta tập trung giới thiệu các nghệ sĩ hàng đầu và tài năng mới nổi của Đông Nam Á, đặc biệt là Indonesia, thông qua chương trình triển lãm được giám tuyển chặt chẽ bởi các học giả và nhà sử học nghệ thuật hàng đầu khu vực. Những triển lãm gần đây như “Humans, After Centuries”, “Critically Bali”, hay “Warna Garis” của Tantin Udiantara cho thấy định hướng nghệ thuật vừa đào sâu những câu hỏi về bản sắc, lịch sử, vừa mở rộng đối thoại với các thực hành nghệ thuật đương đại toàn cầu. Gajah Gallery Jakarta cũng thừa hưởng di sản học thuật mạnh mẽ của hệ thống Gajah Gallery để mang đến Jakarta các triển lãm lớn trong khu vực như Lokanat: Ground Zero, Intersections: Latin American and Southeast Asian Contemporary Art, đồng thời phát triển Yogya Art Lab, nền tảng hợp tác sáng tạo giữa nghệ sĩ quốc tế và nghệ nhân Indonesia.

Galeri Indonesia Kaya

Nằm ở tầng 8 trung tâm thương mại Grand Indonesia West Mall ngay trung tâm Jakarta, Galeri Indonesia Kaya là không gian văn hóa công cộng độc đáo, tái hiện di sản nghệ thuật Indonesia bằng ngôn ngữ đương đại và công nghệ số tương tác. Ra mắt năm 2013 dưới sự bảo trợ của Bakti Budaya Djarum Foundation, đây là không gian văn hóa giáo dục đầu tiên tại Indonesia kết hợp giữa giáo dục nghệ thuật và trải nghiệm kỹ thuật số, mở cửa miễn phí cho công chúng như một “bảo tàng sống” dành cho mọi thế hệ. Tại đây, du khách có thể khám phá kho tàng văn hóa Nusantara gồm nhạc cụ truyền thống, trang phục dân tộc, trò chơi dân gian, ẩm thực, du lịch và nghệ thuật biểu diễn, thông qua các màn hình tương tác hiện đại, mang đến cách tiếp cận văn hóa sinh động.

Điểm nhấn đặc biệt của Galeri Indonesia Kaya là khán phòng biểu diễn 150 chỗ ngồi mang đến những chương trình trình diễn nghệ thuật miễn phí suốt hơn một thập niên qua. Chỉ riêng trong 12 năm hoạt động, không gian này đã đón hơn một triệu lượt khách và tổ chức hơn 3.000 buổi biểu diễn với sự tham gia của hơn 1.000 nghệ sĩ trên khắp Indonesia. Các chương trình trải rộng từ sân khấu kịch, nhạc kịch, múa truyền thống, độc tấu âm nhạc, tọa đàm văn hóa đến workshop nghệ thuật. Những sự kiện nổi bật gần đây như vở kịch Kala Padi của Teater Koma, chương trình múa Palegongan Kiskenda của Ayu Bulan Dance Workshop, vở diễn huyền tưởng Kala & Nyala của Titimangsa, hay sân khấu thử nghiệm Nyai Hariri của Unlogic Theater góp phần mang đến lựa chọn nghệ thuật đa dạng cho Jakarta.