Điểm danh những lễ hội biển đặc sắc trên toàn thế giới
Biển, tự bao đời nay, đã trở thành một phần không thể thiếu trong tín ngưỡng của nhiều nền văn hoá thế giới, mang lại cuộc sống ấm no trù phú cho bao người. Biển mở lối cho ai nuôi dưỡng hoài bão chinh phục vùng đất mới. Cũng từ đó, những lễ hội biển đã được ra đời và được duy trì qua bao thế hệ, như một cách để tỏ lòng biết ơn cho những món quà đại dương mà mẹ thiên nhiên đã ban tặng trong từng gợn sóng.
Lễ hội biển Brest (Pháp)
Nếu nói Paris là kinh đô ánh sáng, hội tụ những tinh hoa, bản sắc nghệ thuật của Pháp, thì Brest lại có thể được ví von như thủ phủ của nhiều con thuyền trên khắp khu vực Tây Âu. Vốn là xứ biển, nên người dân nơi đây đã xem những đợt giong buồm và con thuyền như một phần của cuộc sống. Cũng từ đó, người dân xứ Brest đã nảy ra ý tưởng về việc xây dựng một lễ hội riêng biệt cho những người yêu biển gặp nhau, để vui chơi giải trí cũng như tìm kiếm cơ hội hợp tác từ lữ khách phương xa. Lễ hội biển Brest cũng được ra đời từ đó.

Cứ mỗi 4 năm một lần, các thuỷ thủ trên khắp thế giới lại giong buồm về Brest để tham dự lễ hội biển. Cứ mỗi một kỳ tổ chức như thế là một lần ta cảm nhận được luồng sinh khí mới mẻ trong khâu tổ chức, từ quy mô đến chất lượng. Lễ hội biển Brest luôn tự làm mới mình để mỗi năm vào dịp này, hàng nghìn con thuyền cùng hàng chục nghìn lữ khách phương xa, lại nô nức kéo về nơi đây, để chia sẻ bản sắc đặc trưng của riêng mình, vừa là để dịp để các thuỷ thủ ngồi lại kể cho nhau về những hải trình vạn dặm đáng nhớ.
Điều đáng nói ở đây chính là lễ hội đã từng chứng kiến sự góp mặt của Việt Nam. Bằng sự hiếu khách đặc trưng của con người Đông Nam Á, với những màn trình diễn mang đậm dấu ấn nghệ thuật, bản sắc, tất cả để lại sự ấn tượng khó phai nhất trong lòng bạn bè quốc tế. Ai cũng nhanh chóng bị hút hồn trước những chiếc thuyền nan, thuyền thúng mang đậm bản sắc Việt Nam đến món trang sức thủ công mỹ nghệ được chính tay các nghệ nhân tài ba thổi hồn. Tất cả đều đã góp phần rất lớn trong việc quảng bá văn hoá về con người, đất nước Việt Nam đến bạn bè 5 châu.
Lễ hội cá voi Hermanus (Nam Phi)
Nếu bạn đến Nam Phi cứ gần như mặc định phải dừng chân ghé lại Mũi Hảo Vọng, để rồi đắm chìm trước vẻ đẹp hùng vĩ của biển trời bao la. Giờ đây, hãy thử một lần đi về phía Tây để đến với thành phố biển Hermanus và trải nghiệm lễ hội cá voi được tổ chức vào tháng 9 hàng năm, khi những chú cá voi di cư về vịnh Walker. Cũng không biết tự bao giờ, mà cá voi này đã là nguồn cảm hứng cho người dân bản địa tổ chức ngày lễ ngắm cá voi, để rồi thu hút bao du khách ghé lại và lưu lại nhiều khoảnh khắc đáng nhớ nơi đây.

Lễ hội cá voi Hermanus thường sẽ kéo dài trong vài ngày. Trong suốt quãng thời gian sự kiện được diễn ra, du khách sẽ có cơ hội được thưởng thức những bản jazz đặc sắc và đặc sản địa phương vô cùng hấp dẫn. Cao điểm của sự kiện chính là ở buổi lễ trao vương miện cho cá voi, với sự tham dự và chứng kiến đông đảo của nhiều nhân vật có tầm ảnh hưởng tại Nam Phi. Cuối cùng trong lễ hội, phần được mong đợi nhất chính là màn “đồng diễn” của những chú cá voi khổng lồ, nối đuôi nhau tung mình trên mặt nước. Sẽ quả thật là một điều hối tiếc nếu như chúng ta không lấy điện thoại, máy chụp ảnh ra, bấm máy liên tục để lưu lại giây phút có một không hai này.

Đằng sau lễ hội đặc sắc này còn là một thông điệp mà người dân nơi đây muốn nhắn nhủ: “Cùng nhau chung tay để bảo vệ môi trường, bảo tồn những giá trị vững bền cho muôn đời”. Thông qua đó, hành trình ghé lại Hermanus của du khách không những vui và đáng nhớ vì sự trải nghiệm địa phương đặc trưng, mà còn mang lại ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Lễ hội Nghinh Ông (Việt Nam)
Đối với người dân Việt Nam, biển không chỉ là nơi chứa đựng làn nước xanh trong vắt tựa như tinh thể, hay không chỉ là những đợt sóng vỗ rì rào, văng vẳng bên tai. Biển là nguồn sống cho ngư dân, là con đường bất tận dẫn lối ta đến chân trời phương xa, nơi có những sản vật quý hiếm vô tiền khoáng hậu. Cũng tự bao giờ, cá voi, hay còn được người dân xứ biển gọi với một cái tên đầy kính trọng: “cá Ông”, đã trở thành vị thần bảo hộ, ban phước lành cho những chuyến dong buồm ra khơi. Thậm chí, người dân biển còn có một lễ hội riêng biệt, chỉ để dành riêng để tôn thờ, tri ân và cầu nguyện cho sinh vật hiền lành này: lễ hội Nghinh Ông.

Trong tâm thức của người dân miền biển, cá Ông (cá voi) là một sinh vật vô cùng thiêng liêng, là ân nhân của các ngư dân đi biển, là “người cứu độ” khỏi những thiên tai. Sử sách có ghi chép lại rằng: “Nguyễn Ánh khi xưa lưu lạc trên vùng biển Phú Quốc (Kiên Giang) thì gặp bão rất lớn. Tưởng như không thể vượt qua kiếp nạn này, ông bèn ngẩng đầu lên trời để cầu xin sự giúp đỡ. Bất thình lình, từ đâu thì cá Ông xuất hiện và cứu Nguyễn Ánh vào bờ thoát nạn. Sau này khi đăng cơ, để tưởng nhớ công ơn cứu nạn của cá voi, vua Gia Long (Nguyễn Ánh) phong cho cá voi là Nam Hải Cự Tộc Ngọc Lân Thượng Đẳng Thần”. Tục thờ cá Ông cũng có từ đây và được lan truyền rộng rãi đến khắp người dân khu vực ven biển trên khắp cả nước.

Lễ hội cúng biển hay còn gọi lễ Nghinh Ông, là một lễ hội rất đặc thù, mang tính truyền thống của người dân các vùng biển xuyên khắp Việt Nam như Vũng Tàu, Khánh Hòa, Bình Thuận, Cà Mau, TP.Hồ Chí Minh.
Tùy theo từng địa phương mà lễ hội Nghinh Ông sẽ diễn ra vào một thời điểm nhất định trong năm với nhiều nghi thức long trọng được đông đảo người dân trong và ngoài tỉnh hưởng ứng. Lễ hội là dịp cho ngư dân cầu mong bình yên khi đi biển, đánh bắt được nhiều tôm cá, cuộc sống được no ấm thịnh vượng, hạnh phúc trường tồn. Bên cạnh đó, góp phần thu hút du khách trong và ngoài nước, góp phần quảng bá hình ảnh và những nét văn hoá đặc trưng của đất nước.
Lễ hội cúng thần biển Iemanja (Brazil)
Nhắc đến Brazil, ta liền nghĩ ngay đến vũ điệu samba sôi động hòa trong biển người đầy sắc màu của những lễ hội Carnival.
Hằng năm vào mỗi dịp năm mới, người dân từ khắp mọi miền xứ sở Samba lại đổ về thủ phủ Rio de Janeiro (Brazil) để tham dự lễ hội cúng thần biển Iemanja. Trong tín ngưỡng của người dân, Iemanja là nữ thần cai quản biển khơi. Bà là người bảo hộ cho mọi ngư dân, mang đến phước lành và sự bình an cho mỗi chuyến ra khơi. Iemanja thường được biết đến dưới hình dạng của một mỹ nhân ngư, khoác lên mình hai màu sắc của đại dương: xanh và trắng.

Đó cũng là lý do người dân thường tham dự lễ hội trong trang phục với 2 màu xanh và trắng làm chủ đạo. Họ mang theo hoa, những vật phẩm cần thiết, sau đó tập trung tại bãi biển Copacabana. Lễ vật thường vô cùng đa dạng, được đặt vào những chiếc rổ lớn rồi thả trôi trên biển gồm: gạo, nước hoa, nữ trang, lược, son môi và gương.
Sau khi tập trung tại bãi biển, những người mộ đạo sẽ cùng nhau quây quần thành vòng tròn, nhảy múa và khiêu vũ từ sáng đến tận đêm khuya. Đây là truyền thống thể hiện ước vọng về một cuộc sống bình an, thần biển sẽ che chở cho tất cả người dân Brazil trong năm mới. Qua thời gian, lễ hội dần được lan rộng đến những quốc gia khác trong khu vực Nam Mỹ, nhận được sự hưởng ứng nhiệt liệt của đông đảo người dân.
