Chuyện Tết Huế dưới ống kính nhiếp ảnh gia xứ Huế

Có lẽ ai trong chúng ta luôn có trong mình một cảm giác khó tả khi Tết đến Xuân về, cái không khí nôn nao hối hả những ngày trước tết và trong tết luôn là thứ cảm xúc đọng lại dù ít dù nhiều trong mỗi chúng ta trong hành trình trưởng thành. Huế trong dòng chảy của lịch sử luôn có cho mình một nét riêng với văn hóa bản địa vốn có, là một con người của Huế bản thân tôi luôn muốn ghi lại thật nhiều những hình ảnh chân thật của không khí Tết Huế.

Tháng 10 âm lịch hàng năm chưa có không khí tết thì lò lửa của làng nghề thủ công làm ông Táo Địa Linh là bắt đầu cho ra lò những sản phẩm mang yếu tố giữ lửa cho một không gian nhà Huế đó là căn bếp, còn một tháng trước khi tết nếu bạn đi ở vùng Kim Long thoảng trong gió mùi gừng ấm đó là những mẻ mứt gừng ra lò thơm ngon, cay nồng.

Người Huế luôn đặt yếu tố thờ cúng tổ tiên vào dịp tết lên hàng đầu nên các loại bánh, mứt luôn được làm chỉnh chu đẹp mắt trước để cúng sau để dùng. Lễ thướng tiêu trong Đại Nội diễn ra, ông táo về trời, mai vàng nở trước nhà báo hiệu Tết đến người dân Huế mùng 1 sẽ đi chùa dầu năm cầu bình an, thăm họ hàng nội ngoại và sau đó đi du xuân tham gia các lễ hồi như vật thủ lễ mùng 6 tết, vật làng sình - dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày hội vật mùng 10 tháng giêng.

Ông Táo Địa Linh

Hoa giấy Thanh Tiên

Vợ chồng chú Phú dì Nga làm hoa giấy

Mứt gừng kim long

Trung tuần tháng 12 âm thì người dân Huế bắt đầu chuẩn bị những món mứt bánh đón tết như mứt dừa, quật các loại bánh in, bánh tét, bánh thuẫn.

Làng nghề mứt gừng Kim Long đỏ lửa mỗi dịp Tết đến Xuân về

Bánh Thuẫn

Với hương vị thơm ngọt, mềm xốp, bung nở như cánh hoa mai vàng gọi xuân về... bánh thuẫn đã trở thành đặc sản truyền thống được dùng trong dịp Tết cổ truyền của người Việt.

Bánh In - Bánh Cộ

Bánh in được làm tự bột đậu xanh và đường đúc từ khuôn đồng có họạ tiết chữ phúc hoặc hoa sen gắn liến đời sống tâm linh của người Huế.

Ông Xuân Lạng

Người làm bánh sâm bánh dứa, bánh bài ở Huế trong trang phục áo dài truyền thống

Ông Nguyễn Xuân Lạng làm bánh Tết

Các loại mứt Tết Huế

Bánh Tét làng Chuồn

"Tét" có thể là biến thể của "Tết" vì nó là loại bánh dùng để ăn trong ba ngày Tết. "Tét" cũng có thể là chữ biến thể của "toác". Khi ăn, người ta phải gỡ toác lá gói bên ngoài ra hay phải "tét" thành từng lát. Bánh tét làng Chuồn không chỉ là món ăn mà còn là món quà biếu truyền thống của người Huế trong dịp Tết. Với cách gói công phu, hương vị thơm ngon, bánh tét làng Chuồn luôn gợi nhớ đến sự ấm áp, thân thuộc trong những ngày đầu năm.

Đánh bóng lư đồng

Huế có làng nghề truyền thống đúc đồng Phường Đúc nên các đồ thờ ở Huế đa phần được sản xuất ở đây, mỗi độ tết về con cháu sẽ thuê thợ đánh bóng lại đồ lư đồng để bàn thờ gia tiên được sáng đẹp.

Dưa món

Là món ngon truyền thống không thể thiếu trong ngày Tết của người Huế. Ăn cùng với bánh tét hoặc cơm đều giúp cân bằng vị giác và giải ngán các món nhiều dầu mỡ.

Lễ Thướng Tiêu

Thướng tiêu (Dựng nêu) là nghi thức truyền thống của dân tộc và cũng là một nghi lễ quan trọng vào đầu năm mới của triều Nguyễn. Ngoài những quan niệm về tâm linh của dân gian, lễ dựng nêu của triều Nguyễn còn có mục đích để báo hiệu ngày Tết đã tới.

Lễ Thướng Tiêu ăn Tết tại Hiển Lâm Các - Đại Nội Huế

Dựng nêu ăn Tết tại Đại Nội Huế

Cây tre được chọn để dựng trong hoàng cung cao, to và chắc, chính vì vậy mà phải hơn 10 người mới vác nổi. Ngọn tre được treo ngọc ấn, bùa đào, ngoài việc đề tên Thần, còn dùng để đề câu đôi Tết, áp dụng theo lối đề câu đối của Mạnh Sưởng đời Tống (Trung Hoa), gọi là "Đề Đào phù":

"Tân niên nạp dư khánh

Gia tiết hiệu trường xuân"

(Năm mới nhiều điềm tốt

Tiết đẹp gọi xuân lành)