Book travel 2026: Tìm về "ốc đảo" tĩnh lặng của văn hóa đọc khắp ba miền

Giữa kỷ nguyên mà tốc độ trở thành thước đo của sự thành công, và những chuyến đi đôi khi biến thành cuộc chạy đua check-in mệt nhoài, thì một làn sóng ngầm đang âm thầm trỗi dậy, định hình lại bản đồ du lịch của năm 2026. Người ta bắt đầu thấy mệt mỏi với những điểm đến xô bồ, những bức ảnh “sống ảo” rập khuôn, và khao khát tìm kiếm một sự kết nối sâu sắc hơn, riêng tư hơn. Đó là lúc xu hướng “Book Travel” hay còn gọi là Bibliotourism bước ra ánh sáng, trở thành từ khóa được những du khách ưa “xê dịch” săn đón. Không chỉ đơn thuần là đi mua một cuốn sách, Book Travel là hành trình tìm kiếm những khoảng lặng, là việc thả mình vào không gian đượm mùi giấy cũ, nhâm nhi một tách cà phê trong tiếng lật trang sột soạt, và chạm tay vào linh hồn văn hóa của một vùng đất thông qua những hiệu sách local. Tại Việt Nam, ẩn mình trong những con ngõ sâu hun hút của Hà Nội hay những chung cư cũ đầy chất nghệ của Sài Gòn, những “thiên đường ẩn giấu” ấy vẫn đang chờ đợi những kẻ mộng mơ đến gõ cửa.

Sự lên ngôi của “Slow Travel” và “Digital Detox”

Năm 2026 được các nhà xã hội học dự báo là năm của sự “hướng nội” trong du lịch. Sau một thời gian dài bị cuốn theo vòng xoáy của công nghệ và mạng xã hội, con người có xu hướng tìm về những giá trị nguyên bản để cân bằng lại cảm xúc. Trong bối cảnh đó, các hiệu sách trở thành những trạm sạc tinh thần lý tưởng. Khác với việc lướt Kindle hay đọc tin tức trên điện thoại, việc cầm trên tay một cuốn sách giấy, cảm nhận độ nhám của trang bìa và ngửi mùi mực in là một trải nghiệm đa giác quan. Những du khách theo đuổi xu hướng Book Travel không tìm kiếm sự hào nhoáng; họ tìm kiếm sự tĩnh tại. Họ sẵn sàng dành cả một buổi chiều mưa ở Huế chỉ để đọc hết một tập thơ, hay lặn lội vào sâu trong khu phố cổ Hà Nội để tìm một bản in cũ từ thập niên 90. Đối với họ, hiệu sách không chỉ là nơi bán hàng, mà là một “thánh đường” của tri thức và cảm xúc.

Những đại sứ văn hóa thầm lặng

Điều làm nên sức hút của xu hướng này trong năm 2026 chính là sự trỗi dậy mạnh mẽ của các hiệu sách độc lập. Khác hoàn toàn với các chuỗi nhà sách lớn rực rỡ ánh đèn nhưng có phần công nghiệp, các hiệu sách indie mang đậm dấu ấn cá nhân của người chủ sở hữu. Mỗi hiệu sách là một tác phẩm nghệ thuật sắp đặt, phản ánh gu thẩm mỹ và tư duy của người tạo ra nó. Có nơi chuyên về sách kiến trúc và nghệ thuật (Art & Design), có nơi chỉ bán sách văn học kinh điển, lại có nơi tập trung vào các ấn phẩm độc lập (Zine) và văn hóa bản địa. Khi bước vào những không gian này, du khách không chỉ mua sách, mà còn được trò chuyện với những người bán sách am hiểu (Curators), được nghe những câu chuyện bên lề thú vị về tác giả, tác phẩm. Đó là sự kết nối giữa người với người, thứ mà các thuật toán gợi ý của Amazon hay Tiki không bao giờ làm được.

Không gian “Third Place” hoàn hảo

Trong lý thuyết đô thị, “Third Place” là nơi không phải nhà, cũng không phải công sở, nơi con người đến để thư giãn và giao lưu. Các hiệu sách “ẩn” tại Việt Nam đang làm rất tốt vai trò này. Chúng thường được kết hợp mô hình Book & Coffee, tạo ra một không gian vừa đủ riêng tư để suy ngẫm, nhưng cũng vừa đủ cởi mở để không cảm thấy cô đơn. Xu hướng du lịch trong năm 2026 hứa hẹn sẽ chứng kiến sự bùng nổ của các tour du lịch tự túc kết hợp thăm thú các hiệu sách. Du khách sẽ lên danh sách các tiệm sách đẹp, kỳ lạ, hoặc có lịch sử lâu đời để ghé thăm như những điểm check-in văn hóa.

Hà Nội, với bề dày lịch sử ngàn năm và tính cách thâm trầm, là mảnh đất màu mỡ cho những hiệu sách mang màu sắc hoài cổ. Những hiệu sách ở đây thường không nằm ở mặt đường lớn. Chúng thích chơi trốn tìm, buộc du khách phải len lỏi qua những con ngõ nhỏ, leo lên những cầu thang hẹp, để rồi vỡ òa khi tìm thấy một không gian tri thức ấm cúng.

The Bookworm (Địa chỉ: 44 Châu Long, Ba Đình, HN)

Nếu có một nơi nào đó ở Hà Nội khiến bạn cảm thấy như đang lạc vào một thư viện tư nhân ở châu Âu, thì đó chính là The Bookworm. Tồn tại hơn hai thập kỷ, đây được mệnh danh là hiệu sách tiếng Anh tốt nhất Đông Nam Á. Không gian của The Bookworm không hào nhoáng mà ấm cúng và gần gũi đến lạ kỳ. Hiệu sách trải rộng trên hai tầng của một ngôi nhà kiểu Pháp cũ, với những gian phòng nhỏ nối liền nhau như một mê cung. Điểm đặc biệt nhất ở đây là sự đa dạng khủng khiếp của các đầu sách tiếng Anh, từ văn học kinh điển, tiểu thuyết trinh thám, sách phi hư cấu (Non-fiction) cho đến những cuốn sách về văn hóa Việt Nam được viết bằng tiếng nước ngoài. Hãy gọi một ly cà phê đen đá tại quán cà phê nhỏ nằm ngay trong khuôn viên sân vườn rợp bóng cây của tiệm. Cảm giác ngồi dưới tán cây, nghe tiếng chim hót và đọc một cuốn tiểu thuyết Anh ngữ giữa lòng Hà Nội là một trải nghiệm vô cùng hoàn hảo.

Nhà sách Mão (Địa chỉ: Gác 2, số 5 Đinh Lễ, Hoàn Kiếm, HN)

Sẽ là một thiếu sót lớn nếu nói về văn hóa đọc Hà Nội mà không nhắc đến “bà đỡ” của phố sách Đinh Lễ. Để đến được đây, bạn phải đi vào một con ngõ nhỏ sâu hun hút, leo lên chiếc cầu thang xoắn ốc bằng đá rêu phong, biểu tượng check-in huyền thoại của giới trẻ. Nhà sách Mão không bán cà phê, không điều hòa mát lạnh, nhưng nó chứa đựng “linh hồn” của Hà Nội. Mùi sách cũ nồng nàn, những kệ sách cao chạm trần, và không gian tĩnh mịch tách biệt hoàn toàn với sự ồn ào của phố đi bộ bên ngoài tạo nên một sức hút khó cưỡng. Đây là nơi bạn có thể tìm thấy những bản in cũ từ những năm 90, những cuốn sách nghiên cứu chuyên sâu về lịch sử, triết học mà các nhà sách hiện đại đã ngừng phát hành. Đây là điểm đến dành cho những người yêu thích sự hoài cổ. Hãy đến đây vào một buổi sáng sớm mùa thu, leo lên gác xép, chọn một cuốn sách cũ và cảm nhận dòng chảy thời gian ngưng đọng.

Matca Space (Địa chỉ: 48 Ngọc Hà, Ba Đình, HN)

Nằm trong một khu tập thể cũ với kiến trúc thời bao cấp đặc trưng, Matca Space không hẳn là một hiệu sách truyền thống, mà là một không gian nghệ thuật tích hợp (Art Space). Đây là điểm đến bắt buộc cho những ai đam mê sách ảnh và nghệ thuật thị giác. Matca tuyển chọn những cuốn sách ảnh độc lập, tạp chí nghệ thuật của các nhiếp ảnh gia Việt Nam và quốc tế. Những ấn phẩm ở đây được thiết kế tỉ mỉ, in ấn công phu, giống như những tác phẩm nghệ thuật hơn là sách đọc thông thường. Không gian thoáng đãng, tràn ngập ánh sáng tự nhiên và thường xuyên tổ chức các buổi triển lãm ảnh nhỏ khiến Matca trở thành điểm hẹn của cộng đồng sáng tạo Hà Nội.

Tranquil Books & Coffee (Địa chỉ: 5 Nguyễn Quang Bích, Hoàn Kiếm, HN)

Đúng như tên gọi, Tranquil là định nghĩa hoàn hảo cho sự yên bình. Nằm ẩn mình trong một con phố nhỏ vắng vẻ gần chợ Hàng Da, Tranquil nổi tiếng với quy tắc bất thành văn: “Đi nhẹ, nói khẽ”. Không gian ở đây mang màu nâu trầm của gỗ, với những giá sách cao ngất ngưởng chứa đầy văn học nước ngoài và sách triết học. Điểm nhấn là chiếc đàn piano đặt ở góc phòng, nơi thi thoảng diễn ra những buổi hòa nhạc acoustic mộc mạc. Đây là nơi lý tưởng cho những người hướng nội muốn tìm một góc riêng để đắm chìm vào trang sách mà không bị làm phiền bởi tiếng ồn ào của các cuộc trò chuyện.

Inpages (Địa chỉ: 4 Lê Ngô Cát, Quận 3, TP.HCM)

Đây là hiệu sách tiên phong tại Sài Gòn chuyên về sách nghệ thuật và các ấn phẩm tự xuất bản. Nếu bạn là dân thiết kế, họa sĩ hay đơn giản là người yêu cái đẹp, Inpages là thiên đường dành cho bạn. Tại đây, bạn có thể tìm thấy những cuốn sách về Typography, Illustration, Photography hiếm có khó tìm trên thị trường. Đặc biệt, Inpages rất tích cực hỗ trợ các nghệ sĩ trẻ Việt Nam xuất bản các ấn phẩm Zine độc đáo, mang đậm dấu ấn cá nhân và văn hóa đường phố. Mua một vài cuốn Zine do các nghệ sĩ trẻ Việt Nam sáng tác là cách tuyệt vời để ủng hộ nền nghệ thuật nước nhà và sở hữu những tác phẩm độc bản không đụng hàng.

Bản (Địa chỉ: Nhà 502, Lầu 5, 40E Ngô Đức Kế, Quận 1, TP.HCM)

Nằm ẩn mình trong một chung cư cũ ngay phố đi bộ Nguyễn Huệ, Bản (hay còn gọi là Bản Books) là một tiệm sách nhỏ xinh chuyên về Artbook, sách thiết kế và sách ảnh Nhật Bản. Không gian của Bản nhỏ nhắn, tối giản nhưng cực kỳ chất. Những cuốn sách được bày biện như những tác phẩm nghệ thuật. Bạn có thể tìm thấy những bộ sách ảnh của các nhiếp ảnh gia huyền thoại, hay những cuốn tạp chí thiết kế nổi tiếng thế giới. View từ ban công của Bản nhìn xuống phố phường Sài Gòn cũng là một điểm cộng lớn.

Hiệu sách Cũ chuyên biệt (Địa chỉ: Khu đường Trần Nhân Tôn, TP.HCM)

Dành cho những ai muốn tìm về ký ức của một Sài Gòn xưa cũ, dãy phố sách cũ Trần Nhân Tôn là điểm đến không thể bỏ qua. Không sang trọng, không máy lạnh, những tiệm sách ở đây chất đầy sách từ sàn lên đến trần nhà. Đây là nơi bạn có thể tìm thấy những cuốn tạp chí từ trước năm 1975, những cuốn từ điển ố vàng hay những bộ truyện tranh gắn liền với tuổi thơ thế hệ 8x, 9x. Việc bới tìm trong đống sách cũ bụi bặm để rồi vỡ òa khi thấy cuốn sách mình tìm kiếm bấy lâu là một cảm giác gây nghiện vô cùng.

Randy's BookXchange (Địa chỉ: Cam Nam, Hội An)

Đối với cộng đồng khách du lịch quốc tế và những người yêu sách tiếng Anh, Randy's BookXchange là một huyền thoại tại Hội An. Đây là hiệu sách trao đổi lớn nhất khu vực, do một du khách định cư tại Hội An thành lập. Bạn có thể mang cuốn sách đã đọc xong của mình đến đây để đổi lấy một cuốn sách khác với chi phí rất nhỏ, hoặc mua sách với giá rẻ. Bộ sưu tập sách ở đây cực kỳ đồ sộ với đủ mọi thể loại từ khắp nơi trên thế giới do du khách để lại. Có thể nói, nơi đây giống như một “trạm trung chuyển tri thức” toàn cầu.

Để chuyến du lịch sách của bạn trọn vẹn và ý nghĩa nhất, hãy nhớ rằng hầu hết các hiệu sách độc lập (đặc biệt là các mô hình book cafe như Tranquil hay Hidden Elephant) đều có quy tắc riêng về sự yên tĩnh. Hãy chuyển điện thoại sang chế độ rung, đi lại nhẹ nhàng và hạn chế cười đùa lớn tiếng. Nếu muốn chụp ảnh, hãy xin phép nhân viên trước và tắt tiếng màn trập. Bên cạnh đó, các hiệu sách này dù được vận hành bằng rất nhiều đam mê, nhưng họ cần tài chính để duy trì. Doanh thu từ sách thường không cao bằng bán cà phê. Vì vậy, nếu bạn yêu thích không gian đó, hãy ủng hộ họ bằng cách mua một cuốn sách, một món đồ lưu niệm nhỏ (bookmark, tote bag) hoặc ít nhất là gọi một món đồ uống và kèm theo tiền tip. Đó là cách thiết thực nhất để góp phần nuôi dưỡng văn hóa đọc. Đừng ngại bắt chuyện với chủ tiệm hoặc nhân viên bởi họ thường là những “cuốn từ điển sống” về văn hóa địa phương. Hãy hỏi họ về cuốn sách họ tâm đắc nhất, hoặc nhờ họ giới thiệu những quán ăn ngon, những điểm đến ít người biết gần đó. Bạn sẽ nhận được những gợi ý cực kỳ giá trị mà không cuốn sách hướng dẫn du lịch nào có được.