Artemis II & những chiếc đồng hồ mang sứ mệnh không gian

Trung tuần tháng 04/2026, phi hành đoàn Artemis II đã đáp xuống biển Thái Bình Dương trên con tàu vũ trụ Orion, hoàn tất sứ mệnh không gian có người lái đầu tiên lên Mặt Trăng kể từ năm 1972.

Sứ mệnh này cũng đánh thức một niềm quan tâm đặc biệt dành cho những chiếc đồng hồ gắn liền với các sứ mệnh không gian trong quá khứ - Những di sản được tạo ra khi hai lĩnh vực chế tác đồng hồ và du hành vũ trụ "va chạm" với nhau, tạo nên những cảm xúc bùng nổ. Như cách chiếc đồng hồ Omega Speedmaster vượt qua muôn trùng thách thức trong các bài kiểm tra nghiêm ngặt của NASA, vượt qua cả những "đối thủ sừng sỏ" trong ngành đồng hồ, để làm nên lịch sử khi đồng hành cùng Neil Armstrong và Buzz Aldrin lần đầu tiên đặt chân lên bề mặt Mặt Trăng vào năm 1969. Đó cũng là khoảnh khắc khai sinh danh xưng "Moonwatch" dành cho những chiếc Speedmaster lấy cảm hứng từ các sứ mệnh không gian.

Artemis II đánh thức niềm cảm hứng đó, nhưng trong một thời đại rất khác. Chiếc Speedmaster đồng hành cùng các phi hành gia trong suốt sứ mệnh không gian lần này đã rất khác so với phiên bản năm 1972. Dấu ấn thời đại hiện diện rõ nét trên mặt số và trong cả tinh thần thiết kế tạo nên chiếc đồng hồ.

Dù khuấy động nhiều luồng cảm xúc khác nhau, đặc biệt là những người đã giữ gìn trong tâm trí hình dung sâu đậm về mẫu Moonwatch huyền thoại suốt hàng thập kỷ, không thể phủ nhận rằng, những chiếc đồng hồ Omega Speedmaster đồng hành cùng sứ mệnh Artemis II sẽ trở thành một phần trong "truyền thuyết" về chuyến trở lại Mặt Trăng của nhân loại suốt nhiều năm về sau.

Omega Speedmaster X-33: "Moonwatch" của thời đại mới

Sau 50 năm, ngành đồng hồ và hàng không vũ trụ vẫn có những cú bắt tay đầy sống động. Như hình ảnh những chiếc Speedmaster xuất hiện cùng bốn phi hành gia trong bộ đồ màu cam nổi bật trước giờ phóng tàu Artemis II vào vũ trụ, mang theo nhiều hy vọng và hoài bão thấu cảm không gian bao la của loài người. Hình ảnh ấy một lần minh chứng cho mối quan hệ giữa NASA và Omega vẫn mặn nồng sau nhiều thập kỷ. Nhưng hình dung về những chiếc đồng hồ sứ mệnh không gian năm 2026 sẽ mãi thay đổi những ấn tượng đã sâu đậm trong giới yêu đồng hồ kể từ năm 1972.

Không còn những chiếc Speedmaster "Moonwatch" cơ khí truyền thống, các phi hành gia đeo trên tqy phiên bản X-33 hiện đại hơn, mã hiệu 3291.50. Thực ra, đây là chiếc đồng hồ được thiết kế cho những sứ mệnh còn xa hơn Mặt trăng.

Ra mắt năm 1998 và được mệnh danh là "Marswatch" (Đồng hồ sao Hỏa), đây là chiếc Speedmaster thứ hai được NASA chứng nhận đủ điều kiện bay vào vũ trụ. Sứ mệnh Artemis II chứng minh mẫu đồng hồ công cụ này là một phần không thể thiếu với các phi hành gia, khi luôn hiện diện trong những khoảnh khắc quan trọng, từ các cuộc họp báo đến các buổi diễn tập trước chuyến bay, thậm chí là trên không gian, qua những bức hình phi hành đoàn gửi về Trái Đất.

Mẫu "Marswatch" này có gì đặc biệt về cấu tạo, để một lần nữa thuyết phục NASA lựa chọn trang bị cho phi hành gia của Artemis II, mở ra chương sử tiếp theo của Speedmaster trong mối liên hệ với Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ.

Là cái tên có thể xa lạ với giới mộ điệu Moonwatch nhưng lại quen thuộc với các phi hành gia hiện đại, X-33 sở hữu bộ máy quartz calibre 5619 được tinh chỉnh nhiệt (thermo-compensated) để đảm bảo độ chính xác trong môi trường khắc nghiệt. Cỗ máy đặt trong bộ vỏ 45mm chế tác từ titanium cấp độ 2 bền bỉ mà nhẹ nhàng khi lên tay, hoạt động trong điều kiện vi trọng lực. Thiết kế hybrid kết hợp kim analog và màn hình LCD hiển thị đồng thời nhiều thông tin quan trọng cho phi hành gia như Mission Elapsed Time (MET), Phase Elapsed Time (PET), Bấm giờ chronograph và countdown hay Đa múi giờ (Multiple time zones). Tất cả đều là những công cụ thiết yếu cho việc điều phối và kiểm soát thời gian trong từng giai đoạn nhiệm vụ. Đây cũng chính là lý do Omega đã hợp tác chặt chẽ cùng Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (European Space Agency) để phát triển X-33.

Không chỉ là một công cụ thuần túy khi được đeo trên tay phi hành gia NASA, những chiếc đồng hồ còn truyền cảm hứng cho những người say mê sứ mệnh không gian, gợi nhớ về những cỗ máy đếm thời gian trong quá khứ đã cùng con người chinh phục không gian và những ranh giới mới ngoài Trái Đất sau đây.

Sturmanskie Gagarin - Đồng hồ đầu tiên ra ngoài Trái Đất

Gagarin không chỉ là người đầu tiên bước vào vũ trụ mà còn là phi hành gia đầu tiên đeo một chiếc đồng hồ bên ngoài không gian. Trái ngược với vẻ tinh vi của những chiếc Moonwatch gắn liền với các sứ mệnh của NASA, chiếc đồng hồ này lại sở hữu thiết kế vô cùng đơn giản. Được sản xuất bởi Sturmanskie tại xưởng đồng hồ đầu tiên ở Moscow, đây là một chiếc đồng hồ cơ 3 kim thuần túy, ít chi tiết phức tạp, mặt số dễ đọc. Trước đó, dòng đồng hồ này được cung cấp cho Không quân Liên Xô và chưa từng được nâng cấp để sử dụng trong không gian. Chiếc đồng hồ trên tay Gagarin đã có thử thách thực sự như thế.

Omega Speedmaster Professional - Đồng hồ đầu tiên đến mặt trăng

Mẫu đồng hồ này gắn liền với sự kiện lịch sử vĩ đại nhất thế kỷ 20: Lần đầu tiên con người đặt chân lên Mặt Trăng. Đây là dấu mốc lịch sử của Speedmaster và thương hiệu Omega khi vào năm 1966, Neil Armstrong là người đầu tiên đặt chân lên Mặt Trăng, sau ông là Buzz Aldrin với chiếc Omega Speedmaster (mã 105.012) trên cổ tay.

Kể từ thời điểm đó đến trước khi sứ mệnh Artemis II, Omega Speedmaster Professional sở hưuz danh xưng là chiếc đồng hồ đầu tiên và duy nhất lên mặt trăng, được ưu ái gọi bằng cái tên “Moonwatch”. Đại diện mang tính biểu tượng của Omega này luôn nằm trong số những chiếc đồng hồ nổi tiếng nhất trên thế giới. Đây vẫn là chiếc đồng hồ “phải có” cho mỗi nhà sưu tập cho tới nay.

Breitling Navitimer - Đồng hồ đầu tiên được phi hành gia đặt hàng cho sứ mệnh không gian

Năm 1962, sau chuyến bay đầu tiên của John Glenn, Scott Carpenter trở thành người Mỹ thứ hai bay vòng quanh Trái Đất. Trước khi tiếp nhận nhiệm vụ này, Carpenter đã đeo đồng hồ của Breitling Navitimer trong thời gian thực hiện nghĩa vụ quân sự. Tuy nhiên, vì sẽ không có ngày và đêm trong không gian nên ông đã đề nghị Breitling nâng cấp đồng hồ thành mặt số 24 giờ thay vì chỉ 12 giờ như thông thường. Breitling đã đồng ý sản xuất chiếc Navitimer 24 giờ mà Carpenter đã đeo khi lên tàu vũ trụ Aurora 7.

Trong hành trình trở về, do trục trặc hệ thống khi hạ cánh mà Carpenter đã đáp xuống nước cách địa điểm dự định khoảng 250 dặm. Khi được tìm thấy, ông đã ngâm mình trong nước suốt 3 giờ liền. Vì chiếc đồng hồ Breitling này không chống nước nên đã bị hư hại nghiêm trọng, sau đó bị thất lạc khi được gửi đi sửa chữa. Chiếc Breitling Navitimer "hàng thửa" của Scott Carpenter trở thành đồng hồ đầu tiên phục vụ mục đích sử dụng trong không gian với khách hàng là phi hành gia.