7 thức quà đặc trưng của Hà Nội ngày nắng nóng

Mùa hè Hà Nội ghi dấu với ánh nắng chói chang, không khí oi ả và tiếng ve râm ran. Sự oi bức cùng cái nóng hầm hập khiến cơ thể vô cùng mệt mỏi. Tuy vậy, người Hà Nội luôn có “cứu tinh” để giải nhiệt và tiếp năng lượng cho những ngày hè khắc nghiệt ấy: Đó chính là những món ăn. 

Những thức quà mùa hè ấy có thể là món ăn no, cũng có thể chỉ là món quà vặt hay một ly nước. Thế nhưng, điều làm nên sự đặc biệt của những món ăn này không chỉ là tác dụng giải nhiệt. Đó còn là hơi thở của Hà Nội, là ký ức của biết bao thế hệ người dân thủ đô, để mỗi khi hè về, người ta lại nhớ đến và đi tìm những thức quà đặc trưng này.

Chè sen

Hoa sen là loài hoa đặc trưng của mùa hè Hà Nội và chè sen là món ăn phổ biến vào mùa hè nhờ tác dụng giải nhiệt, an thần. Món ăn này mang trong mình cả sự tinh tế của ẩm thực Hà thành. Người Hà Nội thường chọn hạt sen bách diệp nhờ kết cấu tròn đầy, không bị nát khi nấu và hầm chín tới để vẫn giữ được hình dạng. Có người cầu kỳ hơn còn bọc hạt trong cánh sen tươi để ướp hương trước khi nấu. Vị bùi thơm của hạt sen kết hợp với ngọt thanh của đường phèn tạo cảm giác thanh mát và thư thái. 

Ăn chè sen không được vội vã, mà phải chậm rãi, từ từ cảm nhận. Vậy nên, người Hà Nội thường ăn chè sen lúc xế chiều, không chỉ để xua tan cái nóng, mà còn để “có một khoảng lặng” sau cả ngày dài. 

Kem Tràng Tiền

Ra đời từ năm 1958, kem Tràng Tiền là một thương hiệu gắn liền với con phố Tràng Tiền ở trung tâm thủ đô, và là món ăn tuổi thơ của biết bao thế hệ người dân Hà Nội. Vậy nên cũng không có gì lạ khi kem Tràng Tiền còn được ví von là “món ăn của ký ức”.

Qua nhiều năm, kem Tràng Tiền không có quá nhiều thay đổi. Vẫn là những hương vị truyền thống giản dị và quen thuộc: cốm, đậu xanh, sữa dừa, sô-cô-la…; vẫn là những chiếc kem mát lạnh với que gỗ mộc mạc. Nhưng chính sự giản đơn, không màu mè ấy đã tạo nên sức hấp dẫn của mỗi que kem. Ngay đến cả cách đứng ăn trực tiếp ngay trước quầy sau khi mua, vừa ăn vừa xuýt xoa và chuyện trò rôm rả, cũng là một thói quen không bao giờ thay đổi mỗi khi thưởng thức hương vị kem Tràng Tiền.

Tào phớ

Người Hà Nội mê tào phớ không chỉ bởi hương vị, mà còn bởi hình ảnh thân thương của những chiếc xe đạp cũ chở theo nồi tào phớ, tiếng rao “Ai tào phớ đi” len lỏi vào từng ngõ ngách của thành phố; đặc biệt là những đứa trẻ dường như chỉ chờ tiếng rao cất lên là chạy ùa ra, ríu rít bên bác bán hàng thân thiện để chờ đến lượt.

Ăn một thìa tào phớ với lát tàu hũ mỏng nhẹ, trắng mịn như lụa, chan nước đường hoa nhài cùng một vài lát gừng mỏng, cái oi ả của mùa hè lập tức biến mất. Thay vào đó là cảm giác tươi mát, nhẹ tênh. Ngày nay, món ăn này đã có sự biến tấu với nhiều thành phần được thêm vào như trân châu, thạch…, nhưng cái hồn cốt mềm mịn, thanh mát xưa cũ vẫn luôn hiện hữu.

Nước sấu ngâm

Nếu như loài hoa mùa hè có hoa sen, thì sấu chín chính là loại quả đặc trưng nhất chỉ có ở mùa hè Hà Nội. Thứ quả nhỏ bé với vẻ ngoài có phần “xấu xí” ấy lại mang trong mình cả dư vị Hà Nội. Khi những trái sấu xanh bắt đầu xuất hiện tại các sạp chợ cũng là lúc các bà, các mẹ chuẩn bị những lọ sấu ngâm để giải nhiệt cho những ngày đổ lửa sắp tới.

Sấu có vị chua ngọt đặc trưng chứ không chua gắt như chanh. Uống một ngụm nước sấu ngâm để cảm nhận cái vị chua thanh thanh, tươi mát, nhấm nháp trái sấu chín giòn hòa với chút cay nhẹ của gừng sẽ đánh thức mọi giác quan. Một ly nước sấu đá giữa ngày hè không chỉ là một thức uống giải khát, mà còn là hương vị của ký ức tuổi thơ, là tình yêu thương của những người bà, người mẹ dành cho gia đình.

Bún ốc nguội

Bún ốc nguội là một biến tấu vô cùng tinh tế và khéo léo của người Hà Nội để “chế ngự” cái nóng mùa hè. Khác với bún ốc nóng được chan nước dùng, bún ốc nguội được ăn theo kiểu chấm: bún và ốc để riêng, khi ăn thì chấm vào nước dùng để nguội và ăn kèm rau sống. 

Món ăn này không phải để ăn nhanh. Bạn phải nhai kỹ mới có thể cảm nhận hết được cái dai giòn sần sật của ốc luộc, vị chua thanh từ giấm bỗng của nước dùng, thêm chút cay cay của ớt chưng, cũng như các loại rau gia vị như xà lách, tía tô, kinh giới, giá đỗ và hoa chuối thái sợi. Càng ăn chậm, hương vị càng lan tỏa – đúng như phong cách sống của người Tràng An.

Bánh đúc nộm

Ẩm thực Hà Nội đặc sắc ở chỗ không chỉ cân bằng về hương vị, mà còn cả cách thưởng thức. Có những món có cả cách ăn nóng và nguội, ví dụ như bún ốc và bánh đúc – một món ăn dân dã của miền Bắc.

Nếu bánh đúc nóng sưởi ấm ngày đông lạnh giá, thì bánh đúc nộm rất được yêu thích vào mùa hè. Những nguyên liệu của món bánh đúc nộm tưởng chừng không liên quan đến nhau: bánh đúc dẻo mịn, giá đỗ, rau thơm, đu đủ bào, lạc rang; nhưng khi kết hợp lại đã tạo nên một món ăn có hương vị ngọt nhẹ, thanh mát. Phần đặc sắc nhất đến từ nước canh lạc vừng béo ngậy có màu trắng sữa, thơm mùi lạc và phải để thật nguội mới chan lên bánh. Càng ăn, hương vị lại càng ngấm sâu.

Bún riêu cua

Mặc dù là món ăn nóng, nhưng bún riêu cua lại mang một sự thanh nhẹ, dễ ăn, thơm mùi cua đồng, đủ để bạn “tỉnh cả người” trong những ngày hè mệt mỏi.

Làm bún riêu cua cũng lắm công phu: từ khâu chọn cua, lọc cua, đánh riêu đều rất tỉ mỉ và cần sự chú tâm, đến chuẩn bị nước dùng và các thành phần khác như đậu rán, giò, rau sống ăn kèm. Cái hồn của một bát bún riêu nằm ở nước dùng nêm nếm đậm đà, chua thanh của giấm bỗng và cà chua xào, cùng miếng riêu cua béo mịn. Tất cả những hương vị ấy hòa quyện với nhau, đưa bạn thoát khỏi cái oi nồng của mùa hè Hà Nội.