6 công trình kiến trúc độc đáo ở 6 châu lục

Khi chiêm nghiệm những kiệt tác kiến ​​trúc, mỗi công trình là minh chứng cho sự khéo léo, sáng tạo của con người và sự kết hợp giữa thẩm mỹ và công năng. Từ các thiết kế đột phá thách thức các quy ước, những kỳ tích kỹ thuật, sự hài hòa giữa thẩm mỹ và chức năng, tính bền vững tích hợp, cho đến tác động văn hoá sâu sắc... Kiến trúc vượt khuôn khổ những không gian sinh hoạt hay làm việc, để trở thành dấu ấn bản sắc vùng miền, và là hiện thân của thế giới đương đại.

Những công trình độc đáo dưới đây chính là ví dụ cụ thể về ý nghĩa bản sắc địa phương, và những tác động tích cực của kiến trúc đến đời sống cộng đồng.

Châu Âu

Messner Mountain Museum Corones – Zaha Hadid Architects (Nam Tyrol, Ý)

Messner Mountain Museum Corones là một kiệt tác kiến trúc nằm giữa bối cảnh thiên nhiên hùng vĩ trên đỉnh núi Kronplatz (Corones) ở Nam Tyrol (Ý). Bảo tàng về vùng núi này mang đến sự hòa quyện tinh tế giữa kiến trúc đương đại và bối cảnh tự nhiên. Được thiết kế bởi Zaha Hadid Architects, cũng là một trong những studio kiến trúc có tầm ảnh hưởng nhất thế kỷ 21, công trình gây ấn tượng bởi những đường nét cong mềm mại và hình khối phi tuyến tính gợi nhớ đến địa hình núi cao, tuyết phủ và các vách đá hùng vĩ. Mỗi không gian bên trong như một hành lang trải nghiệm, dẫn dắt du khách từ sự im lặng của đá núi đến những câu chuyện về chinh phục đỉnh cao, vừa ẩn mình trong lòng núi vừa vươn ra đón thiên nhiên. Với vật liệu bê tông trắng, các khối kiến trúc mang đến cảm giác trôi nổi trên nền trời xanh vừa uy nghi cũng vừa nhẹ nhàng.

Messner Mountain Museum Corones được ví như một nghi lễ đương đại tôn vinh mối quan hệ nguyên sơ giữa con người và núi non. Được sáng lập bởi huyền thoại leo núi người Ý Reinhold Messner, bảo tàng này là không gian suy tưởng về lịch sử chinh phục núi cao, giới hạn thể chất, tinh thần và khát vọng vượt lên tự nhiên, điều này cũng được thể hiện thông qua cách đặt bảo tàng gần như “chìm” trong lòng đỉnh núi Kronplatz.

Bắc Mỹ

Soumaya Museum – FR-EE / Fernando Romero Enterprise (Mexico City, Mexico)

Museo Soumaya (Mexico City, Mexico) là một biểu tượng kiến trúc đương đại độc đáo do FR-EE / Fernando Romero Enterprise thiết kế, hoàn thành vào năm 2011. Tòa nhà nổi bật với hình dạng xoay bất đối xứng, gần như tác phẩm điêu khắc. Toàn bộ khối kiến trúc được bao phủ bởi hơn 16.000 tấm thép gương hình lục giác, phản chiếu ánh sáng, trời và thành phố xung quanh, tạo nên vẻ ngoài luôn biến đổi tùy theo thời tiết, thời điểm trong ngày và góc nhìn của người quan sát. Cấu trúc được nâng đỡ bởi 28 cột thép cong khác nhau về kích thước tạo nên các khối uốn lượn mềm mại. Cùng với đó, hệ thống vòng thép quanh mỗi tầng giúp ổn định hình khối tổng thể. Nhờ cấu trúc nội thất linh hoạt với các không gian rộng mở, rampa xoắn quanh sáu tầng và các tầng trưng bày cao không cột, thiết kế vừa đáp ứng chức năng trưng bày nghệ thuật, vừa mang lại trải nghiệm không gian liên tục cho khác tham quan.

Museo Soumaya được Carlos Slim Foundation thành lập để chia sẻ bộ sưu tập nghệ thuật cá nhân đồ sộ gồm nhiều tác phẩm của các bậc thầy phương Tây như Rodin, Monet, van Gogh và các hiện vật mỹ thuật Mexico, nhằm mang đến cho công chúng cơ hội tiếp cận nghệ thuật miễn phí. Toạ lạc trong khu đô thị mới Plaza Carso, công trình này đã góp phần chuyển đổi một khu công nghiệp cũ thành trung tâm văn hoá và thương mại sôi động, thúc đẩy sự phát triển đô thị và nhận diện văn hoá cho khu vực.

Châu Á

Dalian International Conference Center – Coop Himmelb(l)au (Đại Liên, Trung Quốc)

Nếu châu Á là nơi những siêu đô thị phát triển với tốc độ chóng mặt, thì Dalian International Conference Center chính là biểu tượng cho tham vọng kiến trúc mang tính biểu diễn của khu vực này. Dalian International Conference Center (Đại Liên, Trung Quốc) do Coop Himmelb(l)au, một studio kiến trúc tiên phong với phong cách không gian phi tuyến tính, thiết kế và hoàn thành vào năm 2012. Tòa nhà là một cấu trúc phức hợp đa chức năng, kết hợp trung tâm hội nghị lớn, nhà hát opera, triển lãm và không gian công cộng trong một khối kiến trúc liên tục với diện tích tổng khoảng hàng trăm nghìn mét vuông. Thiết kế sử dụng những hình khối uốn lượn và bề mặt kim loại lỗ thủng trên vỏ ngoài, tạo ra một hình ảnh như “thành phố nhỏ” đầy sinh động giữa khung cảnh đô thị ven biển.

Các không gian hội nghị chính nằm trên cao, được nâng bởi cấu trúc thép phức tạp, trong khi các phòng họp phụ xếp quanh như những “hạt ngọc” trên nền kiến trúc lớn, giúp tạo ra những “phố” và “quảng trường” nội thất dễ định hướng và gợi kết nối xã hội cho người dùng. Điểm nhấn khác là hệ vỏ kim loại cho phép ánh sáng tự nhiên đi vào nội thất một cách tinh tế, đồng thời phản chiếu môi trường xung quanh theo góc nhìn thay đổi của bầu trời và cảnh quan đô thị.

Châu Phi

Mizengo Pinda Asali & Nyuki Sanctuary – Beekeeping & Education Center Jaklitsch / Gardner Architects (Dodoma, Tanzania)

Mizengo Pinda Asali & Nyuki Sanctuary – Beekeeping & Education Center (Dodoma, Tanzania) là một dự án kiến trúc mang tính cộng đồng do Jaklitsch / Gardner Architects thiết kế, nhằm hỗ trợ phát triển ngành nuôi ong và sản xuất mật ong bền vững tại khu vực này. Thiết kế của trung tâm là một tổ hợp các cấu trúc thấp, độc lập được tổ chức xung quanh những sân vườn mở, với hệ mái kim loại nâng cao cho phép thông gió tự nhiên hiệu quả, phản ánh mong muốn tạo ra một môi trường vừa thoáng đãng vừa thuận tiện cho hoạt động ngoài trời và trong nhà. Các tòa nhà sử dụng gạch đất nung tại chỗ làm vật liệu chính, liên kết với nhau qua không gian sân vườn, giúp dễ dàng mở rộng theo thời gian và phù hợp với mục tiêu phát triển tương lai của cộng đồng. Thiết kế này hoàn toàn phù hợp với khí hậu và điều kiện địa phương, cũng như tham chiếu truyền thống thủ công địa phương thông qua cách bố trí gạch và cách xử lý không gian mở.

Mizengo Pinda Asali & Nyuki Sanctuary là trung tâm giáo dục và kinh tế cộng đồng, nơi người dân địa phương có thể học hỏi kỹ thuật nuôi ong bền vững, kỹ năng thu hoạch và thương mại hoá sản phẩm mật ong nhằm thúc đẩy sinh kế và độc lập kinh tế tại vùng nông thôn. Việc thiết kế không gian mở và các khu vực học tập linh hoạt phản ánh một triết lý kiến trúc gắn kết giáo dục, tương tác và trao đổi văn hoá giữa cư dân, học viên và khách tham quan. Trung tâm cũng đóng vai trò như điểm gặp gỡ và kết nối với các làng xung quanh, thúc đẩy sự trao đổi tri thức truyền thống và kỹ thuật hiện đại, cũng như tôn vinh và bảo tồn truyền thống nuôi ong của Tanzania.

Châu Đại Dương

The Yardmaster’s Building - McBride Charles Ryan (Melbourne, Australia)

The Yardmaster’s Building (Melbourne, Australia) là một công trình kiến trúc công nghiệp do McBride Charles Ryan thiết kế, hoàn thành vào năm 2009. Yardmaster’s Building có thiết kế tương phản với môi trường công nghiệp thô ráp xung quanh Southern Cross Rail Yard. Mặt đứng bằng bê tông đúc sẵn với họa tiết lặp lại tinh xảo tạo nên vẻ đẹp trực quan, đồng thời giúp gia tăng hiệu quả nhiệt và chống lại bụi, khói từ môi trường đường sắt khắc nghiệt. Các cửa sổ có hình dạng bất đối xứng đặt theo nhịp điệu của bề mặt ngoại thất, mở ra nhiều điểm nhìn sinh động ra sân ga và bầu trời Melbourne, đồng thời tạo ra sự phong phú thị giác ngay cả bên trong không gian làm việc. Ý tưởng tổng thể là một vỏ kiến trúc linh hoạt bao bọc các không gian chức năng nội thất đơn giản và dễ chuyển đổi theo nhu cầu sử dụng tương lai, đồng thời nâng cao chất lượng môi trường làm việc cho nhân viên đường sắt.

Yardmaster’s Building là ví dụ cho khả năng biến một tòa nhà vận hành ít ai để ý thành một biểu tượng kiến trúc đậm chất Melbourne nhằm mang đến những cơ sở hạ tầng phục vụ công cộng nhiều chất lượng và có khả năng cải thiện môi trường làm việc của người lao động kỹ thuật. Kiến trúc công trình trong khung cảnh đô thị cũng phản ánh tinh thần sáng tạo kiến trúc đương đại của Melbourne.

Nam Mỹ

Joá Chapel - Bernardes Arquitetura (Rio de Janeiro, Brazil)

Joá Chapel (Capela Joá) (Rio de Janeiro, Brazil) do Bernardes Arquitetura thiết kế, hoàn thành năm 2014 là một công trình nhỏ nằm ẩn mình giữa những tán rừng nhiệt đới của khu Joá với tầm nhìn mở rộng ra đại dương. Joá Chapel có thiết kế tối giản, hài hòa hoàn toàn với thiên nhiên xung quanh. Công trình được đặt trên một bệ tam giác thu hẹp hướng về phía biển mang đến cảm giác vô tận cho không gian. Khung cấu trúc bằng gỗ liên tục xếp thành dãy, cùng với các tấm kính trong suốt bao quanh, vừa bảo vệ nội thất khỏi nắng mưa vừa phản chiếu tán cây và bầu trời, khiến ranh giới giữa bên trong và môi trường tự nhiên bị xóa mờ. Điểm nhấn là cột trụ duy nhất ở phía trong, vươn lên trở thành hình dạng thánh giá ngay tầm mắt người đứng trong không gian thờ. Với diện tích chỉ 43 m² và thiết kế tập trung vào các yếu tố cơ bản nhất của kiến trúc, Joá Chapel tạo ra một trải nghiệm không gian vừa linh thiêng vừa mở rộng về nhận thức.

Joá Chapel giới thiệu một cách tiếp cận kiến trúc tôn giáo đậm tính thiền định và kết nối thiên nhiên trong bối cảnh đô thị hiện đại. Việc giữ nguyên thực địa, không chặt cây, và sử dụng vật liệu như gỗ và kính cũng phản ánh tôn chỉ kiến trúc tôn trọng môi trường địa phương và truyền thống không gian linh thiêng trong văn hoá Thiên Chúa giáo Brazil.