5 bí quyết để sống thọ từ những “Vùng Xanh”

Giữa guồng quay hối hả của xã hội ngày nay, vẫn tồn tại 5 vùng đất mà con người có thể sống khỏe mạnh đến 90, thậm chí hơn 100 tuổi. Đó chính là “Vùng Xanh” (Blue Zones) - thuật ngữ chỉ những khu vực trên thế giới có tỷ lệ người sống thọ cao đáng kinh ngạc như đảo Okinawa (Nhật Bản), đảo Sardinia (Ý), bán đảo Nicoya (Costa Rica), đảo Ikaria (Hy Lạp), cộng đồng Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm ở thị trấn Loma Linda (California, Mỹ). 

Theo nhiều nghiên cứu, tuổi thọ vượt trội ở những nơi này không chỉ đến từ yếu tố di truyền mà chủ yếu được nuôi dưỡng bởi lối sống hài hòa với tự nhiên và môi trường xung quanh. Bài viết này sẽ tiết lộ 5 bí quyết quan trọng lý giải vì sao con người ở “Vùng Xanh” có thể sống trọn vẹn và bền bỉ đến vậy. 

Chế độ dinh dưỡng mang tính bền vững

Có thể nói, chế độ dinh dưỡng là “mẫu số chung” thể hiện rõ ràng nhất về lề thói sinh hoạt tự bao đời của những nơi thuộc Vùng Xanh. Theo đó, khẩu phần ăn của họ chủ yếu đến từ thực vật, bao gồm các loại thực phẩm như rau củ, đậu, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và các loại hạt. Đây là nhóm thực phẩm giàu chất xơ, chất chống oxy hóa và các hợp chất thực vật có lợi, giúp giảm viêm, ổn định đường huyết và bảo vệ hệ tim mạch.

Cụ thể hơn, tại Okinawa, chế độ ăn của họ xoay quanh khoai lang tím, đậu phụ, rong biển và rau xanh, từ đó tạo nên một khẩu phần vừa đủ nhưng vẫn có nhiều dưỡng chất. Người dân nơi đây còn áp dụng nguyên tắc hara hachi bu (ăn đến khi no khoảng 80%) để hạn chế quá tải cho hệ tiêu hóa. Tương tự, với những khu vực Địa Trung Hải như đảo Ikaria và Sardinia, chế độ ăn cũng chỉ tập trung vào những nguyên liệu giản dị và thanh đạm như dầu ô liu, thảo mộc, một lượng vừa phải cá và sản phẩm từ sữa.

Hơn nữa, họ không gò ép mình vào khuôn khổ ăn kiêng nghiêm ngặt. Thịt không bị loại bỏ hoàn toàn, nhưng chỉ xuất hiện với tần suất thấp, thường là trong những dịp đặc biệt hoặc với khẩu phần rất nhỏ. Đồng thời, họ gần như không phụ thuộc vào thực phẩm công nghiệp. Bữa ăn thường được nấu tại nhà, sử dụng nguyên liệu địa phương và theo mùa. Điều này không chỉ mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe mà còn tạo mối liên kết sâu sắc giữa con người với môi trường sống. 

Vận động tự nhiên 

Ở các nơi thuộc Vùng Xanh, người dân không theo đuổi việc tập luyện thể hình khắt khe. Thay vào đó, việc vận động đã được “tích hợp” một cách tự nhiên vào đời sống của họ thông qua những hoạt động thường ngày như đi bộ, dọn dẹp nhà cửa, đi chợ, nấu ăn, chăm sóc thú cưng.

Chẳng hạn, tại Sardinia, địa hình đồi núi khiến những người chăn nuôi gia súc phải đi bộ hàng cây số, leo dốc và di chuyển liên tục mỗi ngày. Đây được xem là một trong những yếu tố góp phần lý giải vì sao nơi đây có tỷ lệ đàn ông sống thọ cao nhất thế giới. Còn ở Loma Linda, dù sống trong môi trường hiện đại, cộng đồng nơi đây vẫn duy trì thói quen đi bộ, đạp xe, làm vườn và tham gia các hoạt động ngoài trời.

Điểm chung không kém phần quan trọng nữa là không có sự ngắt quãng. Tuy hoạt động nhẹ nhàng nhưng người dân ở Vùng Xanh duy trì với tần suất đều đặn, kết hợp với thói quen ăn uống lành mạnh. Từ đó, điều này góp phần cải thiện tuần hoàn máu, ổn định đường huyết và giảm đáng kể nguy cơ tử vong sớm. 

Mối quan hệ xã hội bền chặt

Tại Vùng Xanh, người dân không sống tách biệt mà vô cùng keo sơn gắn bó. Họ luôn nằm trong một mạng lưới kết nối chặt chẽ từ gia đình, bạn bè đến cộng đồng. Ví dụ, người dân tại Okinawa duy trì một hội gọi là moai - nhóm bạn thân thiết với nhau từ thời thơ ấu đến khi về già. Họ sẽ cùng hỗ trợ về tài chính, giúp đỡ nhau khi khó khăn và đồng hành suốt cả cuộc đời. Tương tự, con người ở vùng đất Ikaria cũng thường tụ tập tại quảng trường làng vào buổi tối để cùng ăn nhẹ, uống rượu vang hàn huyên hàng giờ.

Còn tại Nicoya, sự gắn bó bền chặt thể hiện qua việc nhiều thế hệ cùng sống chung trong một mái nhà và người cao tuổi vẫn được các thành viên trong gia đình hết mực kính trọng. Tựu trung lại, các mối quan hệ xã hội chất lượng và sự đề cao giá trị tình thân chính là “liều thuốc” hữu hiệu giúp người dân ở Vùng Xanh ít mắc phải các vấn đề về sức khỏe tinh thần và luôn duy trì được tâm thế sống lạc quan.

Có mục đích sống rõ ràng

Yếu tố khiến con người ở Vùng Xanh luôn khỏe mạnh và có đời sống tinh thần phong phú chính là nhân sinh quan tích cực. Với họ, mỗi ngày trôi qua đều xứng đáng tận hưởng trong từng phút giây. Có thể thấy rõ điều đó qua triết lý rất nổi tiếng của người Okinawa nói riêng và Nhật Bản nói chung là ikigai. 

Còn tại Nicoya, khái niệm tương tự được gọi là plan de vida (tạm dịch: kế hoạch cuộc đời). Họ không xem tuổi già là thời điểm để nghỉ ngơi hoàn toàn mà vẫn tiếp tục cống hiến, từ việc chăm cháu, làm vườn đến tham gia các hoạt động địa phương. Cảm giác bản thân vẫn có ích khiến họ không hề thấy mình cô đơn. 

Trong khi đó, tại Loma Linda, mục đích sống thường gắn với đức tin. Cộng đồng Cơ Đốc Phục Lâm duy trì các hoạt động tôn giáo, thiện nguyện và sinh hoạt chung, từ đó  mỗi cá nhân có thể tìm ra ý nghĩa trong việc phục vụ người khác và sống có kỷ luật hơn.  

Tóm lại, đối với người dân ở Vùng Xanh, cuộc đời chính là một món quà vô giá của tạo hóa. Họ yêu thiết tha những điều bình dị xung quanh và không màng lợi danh. Chính sự vô ưu vô lo ấy đã góp phần đắp bồi một cuộc sống trường thọ. 

Biết đủ với mọi thứ

Niềm yêu đời của con người ở Vùng Xanh đi liền với triết lý sống có chừng mực. Thay vì vùi đầu vào công việc đến kiệt sức, họ hiểu rõ khi nào cần dừng lại và biết đủ với mọi thứ để giữ sự cân bằng cho thân - tâm - trí.

Chẳng hạn, ở Ikaria, giấc ngủ trưa ngắn gần như là một phần không thể thiếu trong ngày. Nhiều nghiên cứu cho thấy thói quen này có thể giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch, đồng thời phục hồi năng lượng tự nhiên mà không cần đến các chất kích thích.

Còn với cộng đồng Cơ Đốc Phục Lâm ở Loma Linda, họ có hẳn một ngày nghỉ hoàn toàn trong tuần (gọi là Sabbath) để tập trung vào gia đình, đức tin và tái tạo năng lượng tinh thần. 

Trong khi đó, ở những vùng như Ikaria hay Sardinia, người dân vẫn thư thái hưởng thụ cuộc sống bằng việc uống một lượng nhỏ rượu vang mỗi ngày trong bữa ăn và không bao giờ để niềm vui ấy đi quá đà.

Như vậy, không cần đến những phương pháp y tế phức tạp, người dân ở Vùng Xanh vẫn có thể sống lâu, sống khỏe, đồng thời giữ được sự an nhiên trong tâm hồn và tìm thấy hạnh phúc trong từng khoảnh khắc nhỏ bé của cuộc đời.