2025 và huy hoàng mới của phim hài

Ở Hollywood, diễn viên gạo cội đóng phim hài không phải là chuyện lạ. Nhưng có những diễn viên đã gắn bó hàng thập kỷ với một thể loại nhất định "nhảy" qua phim hài, đây chắc chắn là hiện tượng hiếm có khó tìm. 2025 là một năm "chuyện lạ" này liên tục xuất hiện, với vai diễn hài đầu tay của diễn viên người Ireland Liam Neeson, và nam diễn viên người Mỹ gốc Li Băng Keanu Reeves, hai tài tử gắn chặt với những vai diễn hành động.

Từ Liam Neeson đến Keanu Reeves

Bất ngờ nhất của phòng chiếu mùa hè 2025 chính là Naked Gun của đạo diễn Akiva Schaffer. Phiên bản làm lại của loạt phim danh tiếng vào cuối thập kỷ 1980 vốn đã khuấy động sự hoài nghi của thế giới điện ảnh khi công bố diễn viên chính - Liam Neeson, người cứ nói đến tên là hình ảnh rượt đuổi truy bắt trong loạt phim hành động Taken hiện lên. Sau Love Actually, Liam Neeson không còn tham gia bất cứ dự án tình cảm nào, phim hài lại càng không. Trong sự nghiệp điện ảnh đồ sộ của nam diễn viên 75 tuổi này, 105 bộ phim trước Naked Gun đều không phải phim hài. Bộ phim thứ 106 - Naked Gun ra mắt vào năm nay chính thức trở thành phim hài đầu tay của ông, trong cuộc hợp tác với nữ diễn viên Pamela Anderson.

Vai diễn một thám tử vô dụng không kém nhân vật của loạt phim cũ của Neeson được mô tả đầy những câu thoại ngớ ngẩn, hình ảnh lố bịch, hành động quá lố... tóm lại toàn những tính từ "bất thường" chẳng mấy liên quan đến một diễn viên vốn chỉ gắn với hình ảnh người cha trả thù trong Taken. Nhưng, Naked Gun trở thành hiện tượng phòng chiếu, và nhận được phản hồi đầy tích cực từ giới phê bình. Nhiều người cho rằng thành công không ngờ của bộ phim đến từ hiệu ứng truyền miệng, và sự tò mò của khán giả với việc liệu Liam Neeson có thể hài hước, hay đây chỉ là bước đi sai lầm trong sự nghiệp của ông mà thôi. Không chỉ là một vai diễn, những diễn viên như Liam Neeson khi chọn một thể loại hoàn toàn khác lạ cũng là một cú đặt cược. Nếu thành công, bộ phim có thể mở ra hướng đi mới cho nam diễn viên. Nếu thất bại, đây có thể sẽ là dấu chấm hết bởi ở tuổi 75, những vai hành động chiến đấu cũng còn là thực tế lý tưởng với Neeson... Thật may là Naked Gun không những không thành công, mà khán giả cũng gật gù với nhau rằng Neeson quả thực có thể đóng phim hài.

Chưa kịp hết sửng sốt với Naked Gun, khán giả điện ảnh lại tiếp tục ngỡ ngàng nhận ra gương mặt của Keanu Reeves trong bộ cánh thiên thần ở poster bộ phim hài đầu tay của đạo diễn Aziz Ansari - Good Fortune. Vai diễn thiên thần ngốc nghếch của Reeves được coi là điểm nhấn của Good Fortune, dù anh xuất hiện bên cạnh những diễn viên hài đã nổi tiếng như Aziz Ansari, Seth Rogen hay Sherry Cola... bởi những tiếng cười sảng khoái anh mang lại từ chính vẻ ngây thơ, nghiêm túc phản hài hước vốn thường được thấy. Keanu Reeves quả thực không quá may mắn với thể loại phim hài khi những bộ phim hài lãng mạn cuối cùng của anh như Henry's Crime (2010) hay Generation Um (2012) đều bị vùi dập tơi tả. Trong hai thập kỷ trở lại đây, khán giả đã gắn chặt hình ảnh Keanu Reeves với vai diễn John Wick, một nhân vật hành động u uẩn, giàu nội tâm. Để thoát khỏi hình ảnh này, bản thân với Reeves đã là điều không mấy dễ dàng, nhưng để nhận được sự đón nhận của công chúng với vai diễn ngô nghê, hài hước lại là câu chuyện hoàn toàn khác. Reeves không chỉ làm được điều này, mà còn đã có kế hoạch cho bộ phim hài tiếp theo - Out Come của đạo diễn Jonah Hill, cùng các diễn viên như Cameron Diaz và Matt Bomer.

Có lẽ cũng vì vai diễn John Wick quá danh tiếng, nhiều người dường như quên rằng Reeves không phải lúc nào cũng muốn đánh đấm trả thù. Trong những năm đầu sự nghiệp, nam diễn viên trở thành ngôi sao lớn nhờ sự linh hoạt của mình khi xuất hiện ở những thể loại phim khác nhảy từ thể loại phim khác nhau, thậm chí còn hài hước hơn hai bộ phim tới đây. Câu hỏi đặt ra là, tại sao Reeves chọn thời điểm này để rũ bỏ phần nào hình ảnh anh hùng để quay trở lại với những bộ phim dễ thở hơn, hài hước và giải trí hơn? Cũng như Reeves và Neeson, 2025 là một năm bùng nổ của thể loại hài, từ The Thursday Murder Club với dàn diễn viên gạo cội danh tiếng như Điệp viên 007 Pierce Brosnan, Helen Mirren hay Ben Kingsley, Heads of States với John Cena và Idris Elba cho đến Bridget Jones: Mad About the Boy với sự trở lại đầy mong đợi của một trong những nhân vật hài lãng mạn kinh điển nhất của điện ảnh thế giới Bridge Jones do Renée Zellweger thủ vai... Tất cả đều là "điềm báo" cho cuộc đổ bộ nồng nhiệt của thể loại phim này với điện ảnh thế giới, vốn đã "thấm mệt" với những bộ phim chính kịch, chiến tranh hay hành động vô tri.

Khẩu vị khán giả đã thay đổi?

Không ai có thể phủ nhận, khẩu vị khán giả điện ảnh thay đổi liên tục. Dù khẩu vị giải trí là khía cạnh cá nhân, nhưng chúng cũng bị tác động bởi môi trường xung quanh, từ sự căng thẳng trong cuộc sống hàng ngày, đến những biến động toàn cầu liên miên. Cùng với việc, khán giả đã có phần bội thực với những thể loại phim nhất định liên tục đua nhau ra mắt rạp chiếu nhờ vào hiệu ứng "ăn theo". Tuy nhiên, khảo sát mới nhất của Quỹ Điện ảnh Toàn cầu cho thấy một sự dịch chuyển: Khán giả toàn cầu mong muốn được xem nhiều phim hài và phim kinh dị hơn tại rạp.

Phần lớn phim hài giờ đây xuất hiện trên các nền tảng phát trực tuyến, như một món ăn tinh thần "bổ và rẻ", còn "ngon" hay không thì hoàn toàn hên - xui. Những tiếng cười lớn trong rạp chiếu đã có thời chỉ còn là hoài niệm với Hollywood khi thể loại phim hài kịch có những thời kỳ tung hoành. Từ những phim hài câm của Charlie Chaplin cho đến đỉnh cao của thể loại này vào những năm 1980-1990, với doanh thu phòng vé ấn tượng và là bệ phóng cho nhiều ngôi sao danh tiếng. Trong hai mươi bộ phim có doanh thu cao nhất năm 1984, phim hài chiếm hơn một phần tư, bao gồm những bộ phim như Ghostbusters, Spinal Tap, Beverly Hills Cop, Sixteen Candles và Police Academy, phim có doanh thu cao nhất năm 1985 cũng là một bộ phim hài. Xu hướng này tiếp tục nở rộ trong thập niên 1990, đặc biệt vào năm 1994, sáu trong số hai mươi phim ăn khách nhất tại phòng vé Bắc Mỹ là những bộ phim hài như The Santa Clause, The Flintstones, The Mask và Mrs Doubtfire. Vào năm 1999, những phim như Austin Powers: The Spy Who Shagged Me, Big Daddy, Notting Hill và American Pie cũng trở thành hiện tượng.

Với số lượng phim hài giảm, nhường chỗ cho dòng phim anh hùng, phim hành động và phim hàn lâm, khán giả dần nhận ra mình đang bị thiếu vắng những lựa chọn cạnh tranh ở phòng vé. Những năm trở lại đây, dù phim ra rạp vẫn có nhiều phim có yếu tố hài hước, nhưng chủ yếu là phần thêm thắt cho những thể loại khác như phim anh hùng, phim hoạt hình, hay phim kinh dị. Dù vậy, doanh thu của những bộ phim này cũng không thể so sánh với các thể loại phủ sóng rạp chiếu trong hai thập kỷ trở lại đây. Phim bom tấn có cái tên như vậy là vì tham vọng phòng vé của nhà làm phim, và trong vòng xoáy này, họ cũng dần lãng quên những yếu tố giải trí cơ bản: tiếng cười, sự đơn giản trong cốt truyện, những gì gắn với "con người" nhất, ấm áp nhất, và mang lại hi vọng nhất.

Bên cạnh đó, sản xuất bom tấn là sản xuất rủi ro, với kinh phí đắt đỏ, nếu phim không đạt được hiệu ứng và mang lại lợi nhuận, đây sẽ là những cú "lỗ" lớn, trong khi khả năng thành công của phim bom tấn không phải lúc nào cũng được đảm bảo chắc chắn. Sản xuất phim hài thường có kinh phí thấp hơn, đồng nghĩa với việc nếu có lỗ, nhà sản xuất cũng không lỗ quá nhiều. Đây là rủi ro hợp lý hơn mà vẫn phù hợp với khẩu vị mới của khán giả ra rạp.

Những yếu tố này khi cộng hưởng có thể là khởi đầu của một xu hướng hồi sinh, và bản thân phim hài cũng sẽ có cơ hội để làm mới, và thăng hoa hơn với những cách kể chuyện khéo léo, thông điệp ý nghĩa, và tầm ảnh hưởng bền vững như cái cách thể loại này đã làm được ở thế kỷ trước.